Rijn: verschil tussen versies

Uit wiki

Ga naar: navigatie, zoeken
Regel 4: Regel 4:
  
 
De Rijn ontstaat in de bergen van '''Zwitserland''' en komt via Duitsland naar Nederland en na tal van naamsveranderingen stroomt deze rivier bij '''Hoek van Holland''' de '''[[Noordzee]]''' in. De route en de naamsveranderingen worden gevolgd. Eigenlijk wordt er nergens gesproken over de Rijn, de naam verandert steeds.  
 
De Rijn ontstaat in de bergen van '''Zwitserland''' en komt via Duitsland naar Nederland en na tal van naamsveranderingen stroomt deze rivier bij '''Hoek van Holland''' de '''[[Noordzee]]''' in. De route en de naamsveranderingen worden gevolgd. Eigenlijk wordt er nergens gesproken over de Rijn, de naam verandert steeds.  
Bij het passeren van de Duits/ Nederlandse grens gaat het om de '''Boven Rijn'''. Tussen Tolkamer en Pannerden is de Boven Rijn het '''Bijlands Kanaal''' geworden. Ter hoogte van Pannerden is aan het eind van de 18e eeuw het '''Pannerdens kanaal''' gegraven. De Oude Rijn die om de Pannerdensche waard heenloopt was te smal geworden om al het aangeveorde water af te kunnen voeren. Het Pannerdens kanaal heeft de functie overgenomen.
+
Bij het passeren van de Duits/ Nederlandse grens gaat het om de '''Boven Rijn'''. Tussen Tolkamer en Pannerden is de Boven Rijn het '''Bijlands Kanaal''' geworden. Ter hoogte van Pannerden is aan het eind van de 18e eeuw het '''Pannerdens kanaal''' gegraven. De Oude Rijn die om de Pannerdensche waard heenloopt was te smal geworden om al het aangevoerde water af te kunnen voeren. Het Pannerdens kanaal heeft de functie overgenomen. (In 1976 is er een uitvoerige studie verschenen over de wordingsgeschiedenis van het Pannerdens kanaal, de auteur doet hierin verslag van zijn onderzoek naar alle belangen die mee hebben gespeeld om tot de aanleg van het kanaal te komen).
 
Bij Arnhem gaat het Pannerdens kanaal over in de''' Neder Rijn'''. Deze naam blijft gehandhaafd tot aan Wijk bij Duurstede. Hier ligt een belangrijke kruising van waterwegen: Het '''Amsterdam - Rijnkanaal''', de Neder Rijn en de '''Lek'''. Het Amsterdam - Rijnkanaal is de verbinding vanuit Amsterdam de Neder Rijn en de '''Waal'''. Scheepvaartverkeer dat via de Neder Rijn is komen varen en naar '''[[Amsterdam]]''' wil verandert hier van koers.
 
Bij Arnhem gaat het Pannerdens kanaal over in de''' Neder Rijn'''. Deze naam blijft gehandhaafd tot aan Wijk bij Duurstede. Hier ligt een belangrijke kruising van waterwegen: Het '''Amsterdam - Rijnkanaal''', de Neder Rijn en de '''Lek'''. Het Amsterdam - Rijnkanaal is de verbinding vanuit Amsterdam de Neder Rijn en de '''Waal'''. Scheepvaartverkeer dat via de Neder Rijn is komen varen en naar '''[[Amsterdam]]''' wil verandert hier van koers.
  

Versie van 3 aug 2013 om 21:16

Rijn

De rivier de Rijn is de belangrijkste waterdrager in Nederland. De Rijn komt bij Lobith het land binnen, feitelijk is dat onjuist. Lobith ligt niet aan het water. Beter zou het zijn om te zeggen dat de Rijn bij Tolkamer binnenstroomt. Maar het Gelderse dorp Spijk dat nog iets meer naar het oosten ligt en vrijwel op de grens met Duitsland zou met de eer kunnen gaan strijken.

De Rijn ontstaat in de bergen van Zwitserland en komt via Duitsland naar Nederland en na tal van naamsveranderingen stroomt deze rivier bij Hoek van Holland de Noordzee in. De route en de naamsveranderingen worden gevolgd. Eigenlijk wordt er nergens gesproken over de Rijn, de naam verandert steeds. Bij het passeren van de Duits/ Nederlandse grens gaat het om de Boven Rijn. Tussen Tolkamer en Pannerden is de Boven Rijn het Bijlands Kanaal geworden. Ter hoogte van Pannerden is aan het eind van de 18e eeuw het Pannerdens kanaal gegraven. De Oude Rijn die om de Pannerdensche waard heenloopt was te smal geworden om al het aangevoerde water af te kunnen voeren. Het Pannerdens kanaal heeft de functie overgenomen. (In 1976 is er een uitvoerige studie verschenen over de wordingsgeschiedenis van het Pannerdens kanaal, de auteur doet hierin verslag van zijn onderzoek naar alle belangen die mee hebben gespeeld om tot de aanleg van het kanaal te komen). Bij Arnhem gaat het Pannerdens kanaal over in de Neder Rijn. Deze naam blijft gehandhaafd tot aan Wijk bij Duurstede. Hier ligt een belangrijke kruising van waterwegen: Het Amsterdam - Rijnkanaal, de Neder Rijn en de Lek. Het Amsterdam - Rijnkanaal is de verbinding vanuit Amsterdam de Neder Rijn en de Waal. Scheepvaartverkeer dat via de Neder Rijn is komen varen en naar Amsterdam wil verandert hier van koers.

Aan de andere zijde van de kruising gaat de rivier verder als de Lek. Die naam blijft tot aan Krimpen aan de Lek en Kinderdijk (Werelderfgoed Unesco). Op dit punt verandert de naam in Nieuwe Maas. Na Rotterdam ter hoogte van Schiedam gaat de Nieuwe Maas over in Nieuwe Waterweg en stroomt dan bij Hoek van Holland naar de Noordzee.

Onderweg is een fijn vertakt stelsel van andere rivieren ontstaan ook die zal worden gevolgd. Bij Millingen aan de Rijn ontstaat uit het Bijlands kanaal de Waal. Deze rivier stroomt via Nijmegen en Tiel, bij Tiel stroomt het Amsterdam - Rijnkanaal in de Waal, en naar Zaltbommel, hier schreef de dichter Hendrik Marsman het gedicht: ,,Denkend aan Holland". De Waal gaat bij Gorinchem over in de Boven Merwede, ter hoogte van de Brabantse Biesbosch wordt dit de Nieuwe Merwede die in het Hollands Diep stroomt. Het Hollands Diep splitst zich ter hoogte van het Hellegastplein in het Haringvliet, dit water stroomt dan bij de gelijknamige sluizen in de Noordzee, het Volkerak naar het Zoommeer.

Ter hoogte van de Philipsdam en de Grevelingendam ontstaat het Grevelingenmeer, dit water loopt feitelijk dood bij de Brouwersdam. De andere tak van het Zoommeer gaat naar de Zijpe, het Mastgat en de Oosterschelde. Bij de Oosterscheldekeering stroomt dit water in de Noordzee.

Naast de Boven Merwede is er vanaf Boven Hardinxveld ook de Beneden Merwede tot aan Papendrecht en stroomt dan verder als Noord naar de Nieuwe Maas. Ter hoogte van Dordrecht ontstaat de Oude Maas die bij Hoogvliet in de Nieuwe Waterweg stroomt.

Tussen Vlissingen en Rotterdam is dit in grote lijnen de Delta van Nederland. Op een relatief korte afstand van elkaar stromen alle belangrijke waterwegen van Nederland in zee. Een variant op een spreekwoord: er zijn meerdere wegen die naar Rome gaan zou kunnen zijn: vele waterwegen stromen naar de Noordzee.

Twee rivieren zijn nog niet genoemd: de IJssel, deze rivier ontstaat ter hogte van Westervoort uit het Pannerdens kanaal en stroomt langsde oude Hanzesteden (zie ook: Hanze) : Doesburg, Zutphen, Deventer, Zwolle en Kampen naar het IJsselmeer.

de tweede rivier is de Maas, dit is een regenrivier die in België ontstaat. Tussen het stroomgebied van de Rijn en het stroomgebied van de Maas zijn weinig raakvlakken. In het Land van Maas en Waal tussen de dorpen Heerewaarden en Rossum stroom het kanaal van Sint Andries op dit samlle punt zijn Maas en Waal zichtbaar. De Maas wordt voorbij Den Bosch de Bergsche Maas en stroomt dan in het Hollands Diep.

Hiermee is het belang van de Rijn aangetoond, niet aleen voor de aanvoer van voldoende water maar ook als belangrijke transportas van met name de havens van Rotterdam/ Amsterdam naar het achterland in Duitsland en Frankrijk.

De Rijn ontstaat in de bergen van Zwitserland, in het voorjaar wordt al het smeltwater van de bergen (sneeuw en ijs) afgevoerd, onderweg ook al het hemelwater (regen). De aanvoer van water is het hele jaar door vrij constant. In tijden van langdurige droogte zal men de wateraanvoer nauwlettend in de gaten houden. Als deze onder de grens van 12.000 m3 per minuut komt is het nodig om maatregelen te nemen. Water kan langer vastgehouden worden door de grote stuwen (zie ook: stuw) te sluiten. Verder kan het gevolgen hebben voor de scheepvaart: snelheid minderen en minder zwaar beladen, het instellen van een enkele vaarrichting. Voor de landbouw kan het betekenen dat er geen water meer onttrokken kan worden om het land te bevloeien. Als een periode van droogte langer duurt zal dit gevolgen hebben voor de omvang van de oogst.

Dreigt er gevaar vanaf de Noordzee dan kan de Maeslantkering die tussen Hoek van Holland en Maassluis in de Nieuwe Waterweg is gebouwd worden gesloten. Een keer per jar wordt deze kering gesloten om na te gaan of alles nog functioneert. Het scheepvaartverkeer van en naar Rotterdam en verder ligt dan tijdelijk stil.

Ook al ligt er inmiddels een goederenspoorlijn tussen Europoort en Zevenaar, de Betuwelijn, (evenwijdig aan de A-15) het meeste goederentransport vanuit Rotterdam gaat nog altijd over water.

De Rijn en al het andere water dat uit de Boven Rijn ontstaat is van onmiskenbaar belangvoor Nederland.

De naam van de Oude Rijn is al een keer genoemd: dit zeer oude deel van de rievier stroomt aan de oostzijde van de Panerdensche waard. De Oude Rijn komt nog een keer voor: tussen Utrecht, Vleuten, Woerden en Katwijk aan de Rijn. Dit deel van de Rijn markeert de meest noordelijke grens van het Romeinse rijk. Bij opgravingen langs deze grens is meer dan eens een belangrijke vondst gedaan. Funderingen van nederzettingen en restanten van schepen en verder munten en potjes zijn tastbare herinneringen aan een eens zo machtig rijk. Ook de Romeinen maakten dankbaar gebruik van de Rijn om hun strategische positie steeds verder uit te breiden.

Langs de rivier of alle andere rivieren die er van zijn afgeleid zijn strategische punten te vinden: het stadje Nieuwpoort en in de Bommelerwaard slot Loevestein.

De betekenis van de Rijn voor het ir. D.F. Woudagemaal is minimaal. Het Woudagemaal zal geen Rijnwater uitslaan, de boezem van Friesland krijgt via andere wegen water aangevoerd. Alleen als er water vanuit het IJsselmeer in de boezem wordt gelaten via de inlaatsluis naast het gemaal dan is het in theorie mogeljk dat dat water uit de Rijn is.