Noordzee

Uit wiki

Ga naar: navigatie, zoeken

Noordzee

,,Mare Librum", zo dacht Hugo de Groot er al in de 17e eeuw over toen hij zijn gedachten op papier zette. De Groot was in zijn tijd een belangrijk rechtsgeleerde. De Republiek had belang bij zijn gezaghebbende woorden: een vrij zee. Geen kapers op de kust. De handel van Nederland/ Holland liep via de Noordzee naar de rest van Europa: Middellandse Zeegebied, Oostzee (Hanze) en later ook naar het Verre Oosten (VOC).

De Noordzee is een tamelijk ondiepe zee die in het zuiden ingeklemd ligt tussen het Het Kanaal/ (Nauw van Calais) en de Atlantische Oceaan.

De Noordzee is voor Nederland nog steeds van wezenlijk belang: scheepvaart die via de Noordzee de havens van Amsterdam en Rotterdam kan bereiken via vastgestelde vaarroutes. Omdat de Noordzee zeer druk bevaren wordt zijn er paden uitgezet, deze snelwegen zijn in de zomer van 2013 opnieuw aangepast waardoor het scheepvaartverkeer van en naar de havens minder kruisende bewegingen hoeft te maken.

Naast de beroepsvaart maakt ook de zeewaardige pleziervaart veelvuldig gebruik van de Noordzee, voor de korte oversteek naar Engeland of voor een zeereis naar het zuiden.

De Noordzee is vanwege de vis die wordt gevangen van groot belang voor de visserij. De meest bekende vissoorten die gevangen worden: haring, kabeljauw, makreel, schol.

Sinds de ontdekking van olie en gas in het continentaal plat van de Noordzee staan veel booreilanden in de Noordzee om de grondstoffen te winnen en naar land te transporteren.

Omdat de fossiele brandstoffen vroeg of laat uitgeput zullen raken komen er meer windturbineparken op de Noordzee bij. De opgewekte stroom wordt via grote stroomkabels die op de bodem van de Noordzee liggen aan land gebracht en in het distributienet opgenomen.

In het verleden is er wel eens over nagedacht om buiten het vaste land en dus op de Noordzee een nieuwe luchthaven te bouwen als alternatief voor Schiphol. Die plannen zijn bijgezet in de ijskast omdat de verwachting is dat na de aanleg van de Polderbaan de luchthaven over voldoende ruimte beschikt om nog een aantal jaren te kunnen blijven groeien. Hoogstwaarschijnlijk zullen eerder de regionale luchthavens: Lelystad en Rotterdam uitgebreid worden om een deel van het vakantieverkeer over te nemen van Schiphol dan dat er nog eens nagedacht zal worden over een hele nieuwe luchthaven in de Noordzee.

Nederland heeft een gunstig zeeklimaat, door de lange kustlijn kan de warme golfstroom die vanaf de Atlantische Oceaan het Kanaal binnenstroomt gedurende een lange tijd van het najaar in de Noordzee blijven stromen. Eigenlijk komt het al decennialang niet meer voor dat vanwege ijsgang vaarwegen van en naar de havens gestremd zijn.

De Noordzee vormt in zeker opzicht ook een bedreiging voor de kustlijn. Op twee plaatsen ontbreekt de meest natuurlijke kustverdediging: de duinen. Dat is bij Westkapelle in Zeeland, waar de Westkapelse zeedijk is aangelegd en in het noorden is dat de Hondsbosscher zeewering.

Duinen zijn flexibel en met name bij de Hondsbosscher zeewering is goed te zijn dat de duinen wel meebwegen en dat de zeewering eigenlijk zeewaarts uitsteekt.

Bij Katwijk is inmiddels een nieuwe vorm gevonden: een dijk in de duinen zodat het gehele kunstwerk natuurlijk lijkt maar wel robuust om de zee tegen te houden.

Ter hoogte van 's Gravezande in het Westland is inmiddels een kuntsmatig eiland vlak voor de kust aangelegd. De Delfandse hoofden die hier vanouds waren geplaatst om de sterke golfslag te breken en zo te oorkomen dat delen van de kust zouden worden weggeslagen bleken niet meer te werken, of in ieder onvoldoende.

De provincie Zuid-Holland had ooit het ambitieuze plan opgevat om evenwijdig aan de kustlijn tussen Hoek van Holland en Kijkduin een nieuwe strook land aan te leggen en in ontwikkeling te nemen, alle denkbare functies zouden dan mogelijk zijn geweest. Evenals de luchthaven is ook dit plan in de ijskast bijgezet.

De Noordzee is een relatief ondiepe zee, dat geeft voeding aan de veronderstelling dat de zee helemaal niet zo oud is maar dat er vroeger een groter aangesloten Europa moet zijn geweest. Stijging en daling van de temperatuuur op aarde heeft er voor gezorgd dat de zee verdween maar ook in de tijd dat het kouder was weer kon ontstaan.

De betrekkelijk geringe diepte van de Noordzee zorgt er voor dat de grotere zeezoogdieren met enige regelmaat in de problemen komen als zij op de Atlantische Oceaan de ,,verkeerde afslag" nemen en in Het Kanaal terecht komen. Weliswaar laten zij zich door het warme water meevoeren maar de ondiepte speelt hen ter hoogte van Nederland toch parten. Strandingen van kleinere of grotere walvissen komen meerdere keren per jaar voor.

Voor de waterhuishouding in Nederland is de Noordzee van groot belang. Het ir. D.F. Woudagemaal, één van de twee boezemgemalen van de provincie Friesland, brengt het water op het IJsselmeer, het water gaat via de spuisluizen (spuisluis) in de Afsluitdijk en komt dan op respectievelijk de Waddenzee en uiteindelijk de Noordzee.

In de Delta van Zuidwest Nederland het gebied tussen Vlissingen en Rotterdam stromen de meeste grote rivieren in de Noordzee: de Westerschelde die als Schelde in België ontstaat en de Rijn met alle vertakkingen die tussen de grens met Duitsland stroomafwaarts ontstaan.