Flevoland

Uit Wouda's Wiki
Versie door imported>Vincent Erdin op 3 jan 2013 om 21:32
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Flevoland

Flevoland is de twaalfde provincie die na de inpoldering van de Noord Oostpolder (1942) en Oostelijk en Zuidelijk Flevoland is ontstaan.

De naam Flevoland wijst erug naar de naam Flevo Lacus (Flevomeer) die de Romeinen aan dit gebied gaven. Het meer werd in een paar eeuwen tijd echter fors groter. In de 10e eeuw werd dit grotere meer het ,,Almere" genoemd en ook dat stond niet stil en in de 16e eeuw had het de vorm gekregen die de Zuiderzee werd genoemd. Behalve het gebied van de Zuiderzee beslaat de zee ook een aanzienlijk deel van de kop van (Noord-)Holland. In Holland zijn ook de grote binnenmeren ontstaan.

In de Romeinse tijd lagen Schokland en Urk gewoon op het vaste land dat deel uitmaakte van Overijssel en Gelderland. Pas na de Allerheiligenvloed van 1570 ontstond het eiland Schokland waar mensen ook daadwerkelijk zijn gaan wonen tot aan de ontruiming van 1859.

Vrijwel direct nadat de Zuiderzee de grootste omvang had aangenomen is men plannen gaan maken om delen in te polderen of om het geheel af te dammen. De meest vergaande plannen in 1882-1883 waren van Buma. Het hele Zuiderzee- en Waddengebied was land geworden. Vanuit Den Helder was een dijk naar Texel geprojecteerd die bij de Cocksdorp aan zou komen, Bij de noordpunt van het eiland zou een verbinding met Vlieland worden aangelegd tot de laatste verbinding tussen Terschelling en Ameland iets ten noorden van Hollum aan zou komen. Vanuit Den Helder was iets ten oostelijker een tweede dijk geprojecteerd ten zuiden van de eilanden die dan bij de westpunt van Ameland aan zou landen. Vanaf het Oerd zou een dijk naar de Friese kust worden aangelegd.

Schiermonnikoog en Rottum zouden eilanden blijven. Het plan van Buma heeft de eindstreep niet gehaald.

Vanaf 1891 heeft ir. C. Lely verschillende ontwerpen getekend voor het Zuiderzeegebied. Deze plannen zijn in belangrijke mate uitgevoerd waardoor Flevoland gefaseerd is ontstaan. Het eerste proefproject was de Amsteldijk en het inpolderen van de Wieringermeer. In 1936 vond de aanbesteding plaats voor de inpoldering van de Noordoostpolder. In 1942 viel de polder droog en werd vrij al snel een toevluchtsord voor onderduikers.

In 1957 viel Oostelijk Flevoland droog en tenslotte in 1968 Zuidelijk Flevoland. En hier bleef het bij. Het huidige Markermeer was ooit ook bestemd om te worden ingepolderd tot de Markerwaard. In de jaren zestig en zeventig was er enorm maatschappelijk verzet tegen deze plannen en wilde men een open Markermeer. Een groot zoetwaterreservoir en de opkomende recreatie waren toen belangrijke argumenten om af te zien van het inpolderen van het Markermeer.

Dat er uiteindelijk voor is gekozen om het IJsselmeer en Markermeer in deze omvang te laten bestaan heeft belangrijke voordelen voor de waterhuishouding. Er is in tijden van droogte, binnen zekere marges, veel zoetwater beschikbaar en het IJsselmeer kan veel overtollig en uitgeslagen water opvangen. Het ir. D.F. Woudagemaal kan onder vrijwel alle omstandigheden water uitslaan vanuit de Friese boezem op het IJsselmeer.

De provincie Flevoland als bestuursorgaan werd vooarfgegaan door het Openbaar lichaam: Zuidelijke IJsselmeerpolders (ZIJP).

Flevoland is als provincie in 1986 ontstaan en bestaat net iets langer dan 25 jaar. Flevoland moet in 2015 zijn opgegaan in een nieuw te vormen landsdeel met Noord-Holland en Utrecht.

In de Noordoostpolder liggen de voormalige eilanden: Schokland en Urk. Schokland werd in 1859 van overheidswege ontruimd. De vraag is of dat besluit helemaal terecht is geweest omdat er nadien veel minder sprake zou zijn geweest van bedreigingen van het eiland die de veiligheid van de bewoners aan zou tasten. Schokland maakt sinds 1995 deel uit van de Werelderfgoedlijst van Unesco (evenals het ir. D.F. Woudagemaal).

Het voormalige eiland Schokland is tegenwoordig gemarkeerd in het landschap, de voormalige NH kerk (1834) wordt nu als expositieruimte gebruikt, aan de noordkant van het eiland lag de buurtschap Emmeloord met een haven en en een RK kerk. De RK kerk werd na de ontruiming afgebroken en in Ommen opgebouwd nadat hier een RK parochie was gesticht. Inmiddels is die oorspronkelijke kerk van Schokland ook in Ommen afgebroken en vervangen door een groter kerkgebouw.

Ruim 200 Schokkers van roomse signatuur zijn vanaf mei 1859 naar Stad Vollenhove gegaan, dit lijkt een rechtstreeks gevolg te zijn van het feit dat Stad Vollenhove al een RK parochie had en Kampen bijvoorbeeld niet. Een tweede belangrijke reden om naar Stad Vollenhove te gaan was dat er een vissershaven was en de Schokkers eigenlijk zo weer verder konden gaan met hun broodwinning: vissen op de Zuiderzee. De visserij in Vollenhove zou pas eindigen toen de Noordoostpolder in 1942 droogviel.

In de Noordoostpolder ontstond de belangrijkste hoofdkern: Emmeloord, naar de gelijknamige buurtschap op Schokland. In Emmeloord is ook het gemeentehuis van de gemeente Noord Oostpolder gevestigd. Om Emmeloord heen ligt een ketting van kransdorpen. Urk is ook na de inpoldering een zelfstandige gemeente gebleven. De gemeente kon door de inpoldering belangrijk uitbreiden.

In Oostelijk Flevoland ligt de hoofdplaats: Leylstad, hier is weliswaar het bestuurlijk centrum gehuisvest maar Lelystad is nooit die grote plaats geworden die men aanvankelijk voor ogen had. In Zuidelijk Flevoland ligt het inmiddels veel grotere Almere.

In 1988 werd de Flevolijn spoorlijn geopend waardoor beide plaatsen beter bereikbaar werden per openbaar vervoer. Sinds december 2012 gaat de Flevolijn bij Lelystad over in de Hanzelijn naar Zwolle. Tussen 2006 en 2012 is er gewerkt aan de Hanzelijn, de kosten van de Hanzelijn bedragen 1 miljard euro. De passage van het Drontermeer door een tunnel is één van de duurste kunstwerken uit het 50 km. lange traject tussen Leystad en Zwolle. Bij de tunnel is ook een flora en faunazone ingericht als natuurcompenserende maatregel.