Bouwtekeningen, uitwerking bestek 6 en Poldermolen: verschil tussen pagina's

Uit Wouda's Wiki
(Verschil tussen pagina's)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
imported>Cierick Goos
(Nog meer tekeningen toegevoegd)
 
imported>Jan Pieter Rottine
 
Regel 1: Regel 1:
<!-- Om naar de grote tekening te kunnen linken vanuit de miniatuur -->
Algemeen wordt aangenomen dat <strong>[[Jan Adriaanszn Leeghwater]]</strong> <strong>de eerste poldermolen in Nederland</strong> en in het bijzonder in de omgeving van Alkmaar heeft gebouwd. Leeghwater was zoon van een timmerman en keek de kunst van zijn vader af.
<!-- afbeelding is een directe link nodig naar deze afbeelding. -->
<!-- De directe link is op te vragen met het comando "filepath", -->
<!-- bijvoorbeeld: -->
<!-- {{filepath:781-9 Ankers Noors graniet.png}} -->


De bouwtekeningen voor de bouwwerken zijn gemaakt door Provinciale Waterstaat Friesland. De tekeningen die betrekking hebben op Bestek 6 (de bouwwerken van het gemaal) zijn hier weergegeven. Het gehele tekeningen pakket is behoorlijk omvangrijk, de bladnummering loopt door tot blad nummer 99.  
De poldermolen zou <strong>van het begin van de 17e eeuw tot ver in de 20e eeuw</strong> een belangrijke functie blijven vervullen in de [[waterhuishouding]].


De tekeningen zijn op een min of meer uniforme manier gemerkt. Alle hebben de volgende markeringen:
[[Bestand:
* Bemaling van Frieslands Boezem.
* Stoomgemaal bij de Teroelsterkolk
* Bestek No 6
* Dienst 1916


Daarnaast wordt er een (uniek) blad nummer gebruikt en een omschrijving van de specifiek tekening. Op een aantal tekning bladen zijn bladnummers doorgehaald en van een ander nummer voorzien. Hier is de oorspronkelijke nummering gebruikt. Mocht er ergens verwezen worden naar een tekening nummer en is dit nummer doorgehaald, gebruik dan het oorspronkelijke nummer om de juiste tekening te vinden.
Met de komst van het [[stoomgemaal]] <strong>in het eerste kwart van de 19e eeuw</strong> verdween de poldermolen. In het gunstigste geval bleef de poldermolen behouden en diende als [[hoofdgemaal]], het stoomgemaal deed dan pas dienst als er onvoldoende wind was om te malen [[(hulpgemaal)]].  
In een aantal gevallen is de poldermolen ,,afgetopt", waarbij de wieken zijn weggehaald en is er een stoomketel in de onderbouw geplaatst.  


Door op de miniatuur afbeelding van de tekening te klikken opent de tekening op grote resolutie, dit kan even duren door het grote formaat van de meeste tekeningen. Sommige tekeningen zijn opgedeeld in 2 of meerdere afbeeldingen.
Op dit moment is de <strong>[[molenviergang bij Aarlanderveen]]</strong> nog de enige plaats waar molens de drooggemaakte polder aan de westzijde van Aarlanderveen bemalen. Weliswaar zijn er enkele hulpgemalen geplaatst, maar de poldermolen gaat voor als er gemalen moet worden.  


De poldermolen drijft een [[opvoerwerktuig]] aan: een [[scheprad]] of een [[vijzel]]. Aanvankelijk zijn deze opvoerwerktuigen van hout gemaakt, later van staal.


[[Bestand:Maatstreep.png]]
Het <strong>scheprad</strong> is <strong>aan de buitenzijde van de poldermolen</strong> geplaatst en kan het water plm. 2 meter opvoeren.


De <strong>vijzel</strong> is <strong>onder de molen</strong> geplaatst en kan het water tot 5 meter opvoeren. Een ander belangrijk voordeel van de vijzel is het gunstige rendement ten opzichte van een scheprad waardoor meer water verplaatst kan worden.


{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
Poldermolens werden in diep gelegen polders wel eens <strong>achterelkaar in een [[molengang]]</strong> geplaatst, waardoor de opvoerhoogte via een <strong>[[getrapte bemaling]]</strong> kon oplopen tot zes meter. Een voorbeeld van een getrapte bemaling is de Zuidplaspolder bij Gouda, Moordrecht en Nieuwerkerk aan den IJssel.
| [[Bestand:781-1L Overzichtsteekening graniet keersluis - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/e/ed/781-1L_Overzichtsteekening_graniet_keersluis.png]]
| [[Bestand:781-1R Overzichtsteekening graniet keersluis - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/6/65/781-1R_Overzichtsteekening_graniet_keersluis.png]]
|}
''Blad 1: Overzichtsteekening graniet keersluis''


Overigens is in deze polder ook een getrapte bemaling met behulp van twee stoomgemalen toegepast.


{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
De poldermolen heeft <strong>nog steeds een functie</strong>. Op het moment dat er sprake is van extreme hoeveelheden neerslag in korte tijd, dan worden primair de beschikbare gemalen gebruikt. Als dat onvoldoende resultaat heeft, dan worden de poldermolens opnieuw ingezet.
| [[Bestand:781-1a Vleugelmuur zeezijde - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/9/9e/781-1a_Vleugelmuur_zeezijde.png]]
Verschillende waterschappen, waaronder Wetterskip Fryslân, hebben convenanten afgesloten met stichtingen die een of meerdere poldermolens beheren.
|}
''Blad 1a: Vleugelmuur aan de zeezijde''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-1b Grondkeerende muren zeezijde - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/f/f0/781-1b_Grondkeerende_muren_zeezijde.png]]
|}
''Blad 1b: Grondkeerende muren aan de zeezijde''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-2L Details graniet keersluis - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/c/c7/781-2L_Details_graniet_keersluis.png]]
| [[Bestand:781-2R Details graniet keersluis - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/2/2b/781-2R_Details_graniet_keersluis.png]]
|}
''Blad 2: Details graniet keersluis''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-2a Doorsneden vleugelmuur zeezijde - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/a/ab/781-2a_Doorsneden_vleugelmuur_zeezijde.png]]
|}
''Blad 2a: Dwarsdoorsneden vleugelmuren zeezijde''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-3L Details graniet keersluis - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/2/24/781-3L_Details_graniet_keersluis.png]]
| [[Bestand:781-3R Details graniet keersluis - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/1/1c/781-3R_Details_graniet_keersluis.png]]
|}
''Blad 3: Details graniet keersluis''
 
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-3a Smalpenant zeezijde - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/f/f1/781-3a_Smalpenant_zeezijde.png]]
|}
''Blad 3a: Smalpenant aan de zeezijde''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-4L Details graniet keersluis - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/4/46/781-4L_Details_graniet_keersluis.png]]
| [[Bestand:781-4R Details graniet keersluis - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/1/15/781-4R_Details_graniet_keersluis.png]]
|}
''Blad 4: Details graniet keersluis''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-4a Behoort bij de bladen 1a en 3a - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/c/c7/781-4a_Behoort_bij_de_bladen_1a_en_3a.png]]
|}
''Blad 4a: Behoort bij de bladen 1a en 3a''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-5L Details graniet keersluis - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/f/fe/781-5L_Details_graniet_keersluis.png]]
| [[Bestand:781-5R Details graniet keersluis - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/c/c2/781-5R_Details_graniet_keersluis.png]]
|}
''Blad 5: Details graniet keersluis''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-5a Borstwering zeezijde - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/0/03/781-5a_Borstwering_zeezijde.png]]
|}
''Blad 5a: Borstwering aan zeezijde''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-6 Graniet boezemzijde overzichtsteekening - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/0/0a/781-6_Graniet_boezemzijde_overzichtsteekening.png]]
|}
''Blad 6: Graniet boezemzijde overzichtsteekening''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-6a Metselwerk boezemzijde - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/f/f4/781-6a_Metselwerk_boezemzijde.png]]
|}
''Blad 6a: Metselwerk aan de boezemzijde''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-7L Details graniet boezemzijde - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/0/02/781-7L_Details_graniet_boezemzijde.png]]
| [[Bestand:781-7R Details graniet boezemzijde - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/9/96/781-7R_Details_graniet_boezemzijde.png]]
|}
''Blad 7: Details graniet boezemzijde''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-7a Metselwerk boezemzijde - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/d/d5/781-7a_Metselwerk_boezemzijde.png]]
|}
''Blad 7a: Metselwerk aan de boezemzijde''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-7b Versterking walmuur - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/4/49/781-7b_Versterking_walmuur.png]]
|}
''Blad 7b: Versterking v/d walmuur lang ± 20 meter''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-8L Details graniet boezemzijde - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/0/03/781-8L_Details_graniet_boezemzijde.png]]
| [[Bestand:781-8R Details graniet boezemzijde - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/7/7b/781-8R_Details_graniet_boezemzijde.png]]
|}
''Blad 8: Details graniet boezemzijde''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-9 Ankers Noors graniet - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/9/94/781-9_Ankers_Noors_graniet.png]]
|}
''Blad 9: Ankers voor het Noorsch graniet''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-10 Sluisdeur - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/0/0a/781-10_Sluisdeur.png]]
|}
''Blad 10: Sluisdeur''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-11 Sluisdeuren, details ijzerwerk - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/b/b9/781-11_Sluisdeuren%2C_details_ijzerwerk.png]]
|}
''Blad 11: Sluisdeuren, details ijzerwerk''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-12L Sluisdeuren, details ijzerwerk - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/c/ce/781-12L_Sluisdeuren%2C_details_ijzerwerk.png]]
| [[Bestand:781-12R Sluisdeuren, details ijzerwerk - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/9/9a/781-12R_Sluisdeuren%2C_details_ijzerwerk.png]]
|}
''Blad 12: Sluisdeuren, details ijzerwerk''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-13 Sluisdeuren, details ijzerwerk - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/7/7c/781-13_Sluisdeuren%2C_details_ijzerwerk.png]]
|}
''Blad 13: Sluisdeuren, details ijzerwerk''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-14 Sluisdeuren, details ijzerwerk - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/b/bd/781-14_Sluisdeuren%2C_details_ijzerwerk.png]]
|}
''Blad 14: Sluisdeuren, details ijzerwerk''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-15L Paalfundeering - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/b/bb/781-15L_Paalfundeering.png]]
| [[Bestand:781-15M Paalfundeering - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/b/be/781-15M_Paalfundeering.png]]
| [[Bestand:781-15R Paalfundeering - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/5/5f/781-15R_Paalfundeering.png]]
|}
''Blad 15: Paalfundeering''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-15a Detail gewapendbetonpaal - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/2/20/781-15a_Detail_gewapendbetonpaal.png]]
|}
''Blad 15a: Detail gewapendbetonpaal''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-16 Details paalfundeering - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/6/6c/781-16_Details_paalfundeering.png]]
|}
''Blad 16: Details paalfundeering''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-16a Behoort bij blad 15 en 16 - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/9/92/781-16a_Behoort_bij_blad_15_en_16.png]]
|}
''Blad 16a: Behoort bij blad 15 en 16''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-17 Details Beiersch graniet - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/b/b9/781-17_Details_Beiersch_graniet.png]]
|}
''Blad 17: Details Beiersch graniet''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-18 Details Beiersch graniet - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/6/63/781-18_Details_Beiersch_graniet.png]]
|}
''Blad 18: Details Beiersch graniet''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-18a Details Beiersch graniet ketelhuis en machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/2/2c/781-18a_Details_Beiersch_graniet_ketelhuis_en_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 18a: Details Beiersch graniet voor ketelhuis en machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-18b Beiersch graniet - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/c/c7/781-18b_Beiersch_graniet.png]]
|}
''Blad 18b: Beiersch graniet''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-19 Details Beiersch graniet - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/0/09/781-19_Details_Beiersch_graniet.png]]
|}
''Blad 19: Details Beiersch graniet''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-20 Details Beiersch graniet - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/6/61/781-20_Details_Beiersch_graniet.png]]
|}
''Blad 20: Details Beiersch graniet''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-21L Wapening funderingsplaat machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/5/5c/781-21L_Wapening_funderingsplaat_machinegebouw.png]]
| [[Bestand:781-21M Wapening funderingsplaat machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/7/72/781-21M_Wapening_funderingsplaat_machinegebouw.png]]
| [[Bestand:781-21R Wapening funderingsplaat machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/5/5a/781-21R_Wapening_funderingsplaat_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 21: Wapening in de funderingplaat onder het machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-22 Wapening funderingsplaat machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/4/4e/781-22_Wapening_funderingsplaat_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 22: Wapening in de funderingplaat onder het machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-23L Wapening funderingsplaat machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/7/7c/781-23L_Wapening_funderingsplaat_machinegebouw.png]]
| [[Bestand:781-23R Wapening funderingsplaat machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/b/b8/781-23R_Wapening_funderingsplaat_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 23: Wapening in de funderingplaat onder het machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:783-23b Fundeeringput, behoort bij bladen 21, 22 en 23 - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/d/d4/783-23b_Fundeeringput%2C_behoort_bij_bladen_21%2C_22_en_23.png]]
|}
''Behoort bij bladen 21, 22 en 23; Fundeeringput''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-24 Fundering ketelhuis, rookkanalen en schoorsteen - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/1/1a/781-24_Fundering_ketelhuis%2C_rookkanalen_en_schoorsteen.png]]
|}
''Blad 24: Overzichtsteekening van de betonfundeering van ketelhuis, rookkanalen en schoorsteen''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-24a Benoodigd ijzer voor den schoorsteenvoet - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/0/0e/781-24a_Benoodigd_ijzer_voor_den_schoorsteenvoet.png]]
|}
''Behoort bij blad 24; Benoodigd ijzer voor den schoorsteenvoet''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-25 Details van blad 24 - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/9/9d/781-25_Details_van_blad_24.png]]
|}
''Blad 25: Details van blad 24''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-26 Details van blad 24 - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/d/d0/781-26_Details_van_blad_24.png]]
|}
''Blad 26: Details van blad 24''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-26a Kleivulling tussen funderingen ketelhuis en machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/b/b4/781-26a_Kleivulling_tussen_funderingen_ketelhuis_en_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 26a: Kleivulling tusschen de funderingen van het ketelhuis en het machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-27 Betonfundeering machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/a/a4/781-27_Betonfundeering_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 27: Overzichtsteekening betonfundeering machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-27a Openingen in westelijke eindgevel - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/d/de/781-27a_Openingen_in_westelijke_eindgevel.png]]
|}
''Blad 27a: Behoort bij blad 27; Openingen in den westelijken eindgevel''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-28 Details betonfundeering machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/6/65/781-28_Details_betonfundeering_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 28: Behoort bij blad 27; Details betonfundeering machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-28a Openingen betonvoet oost- en westgevel - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/f/fc/781-28a_Openingen_betonvoet_oost-_en_westgevel.png]]
|}
''Blad 28a: Gaten in den betonvoet onder den oostelijken- en westelijken eindgevel van het machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-29 Betonvloer onder condensatie inrichting - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/f/fb/781-29_Betonvloer_onder_condensatie_inrichting.png]]
|}
''Blad 29: Betonvloer onder de condensatie inrichting''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-29a Behoort bij blad 29 - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/b/b3/781-29a_Behoort_bij_blad_29.png]]
|}
''Blad 29a: Behoort bij blad 29; Uitsparing van dookgaten voor vastleggen van ijzeren raamwerk in vloer onder condensatie inrichting''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-30 Betonfundeering machines en pompen - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/f/f3/781-30_Betonfundeering_machines_en_pompen.png ]]
|}
''Blad 30: Overzichtsteekening betonfundeering voor de machines en pompen; Plattegrond''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:782-30a Gedeelte betonfundeering machines en pompen - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/2/25/782-30a_Gedeelte_betonfundeering_machines_en_pompen.png]]
|}
''Blad 30a: Gedeelte betonfundeering voor de machines en pompen''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-31 Betonfundeering machines en pompen - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/3/34/781-31_Betonfundeering_machines_en_pompen.png]]
|}
''Blad 31: Overzichtsteekening betonfundeering voor de machines en pompen; Zijaanzichten en doorsneden''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-32L Machineblok D met pompblokken - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/e/e9/781-32L_Machineblok_D_met_pompblokken.png]]
| [[Bestand:781-32R Machineblok D met pompblokken - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/c/cf/781-32R_Machineblok_D_met_pompblokken.png]]
|}
''Blad 32: Detail machineblok D met aangrenzende pompblokken''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-33 Doorsneden zuigbuizen - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/1/18/781-33_Doorsneden_zuigbuizen.png]]
|}
''Blad 33: Doorsneden over de zuigbuizen en aanzichtbalk boven de zuigbuizen''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-34B Wapening zuigbuizen - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/6/6d/781-34B_Wapening_zuigbuizen.png]]
|-
| [[Bestand:781-34O Wapening zuigbuizen - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/c/cf/781-34O_Wapening_zuigbuizen.png]]
|}
''Blad 34: Binnen en buiten wapening van de zuigbuizen''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-35 Wapening persbuizen - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/1/1a/781-35_Wapening_persbuizen.png]]
|}
''Blad 35: Binnen en buiten wapening van de persbuizen''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-35a Benoodigd betonijzer persbuizen - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/8/8f/781-35a_Benoodigd_betonijzer_persbuizen.png]]
|}
''Benoodigd betonijzer voor de binnen- en buitenwanden van de persbuizen; Behoorende bij blad 35''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-36 Lichtkozijnen machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/d/dc/781-36_Lichtkozijnen_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 36: Detail lichtkozijnen machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-36a Details lichtkozijnen B - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/e/ef/781-36a_Details_lichtkozijnen_B.png]]
|}
''Blad 36a: Details lichtkozijnen B machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-36b Details ramen machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/8/8f/781-36b_Details_ramen_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 36b: Details v/d ramen v/h machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-37 Deurkozijnen ketelhuis - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/4/4e/781-37_Deurkozijnen_ketelhuis.png]]
|}
''Blad 37: Deurkozijnen voor het ketelhuis''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-38 Lichtkozijnen ketelhuis - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/4/41/781-38_Lichtkozijnen_ketelhuis.png]]
|}
''Blad 38: Lichtkozijnen voor het ketelhuis''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-39 Profielstenen - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/6/6d/781-39_Profielstenen.png]]
|}
''Blad 39: Profielstenen''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-40 Noordelijke gevel ketelhuis - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/f/f6/781-40_Noordelijke_gevel_ketelhuis.png]]
|}
''Blad 40: Noordelijke gevel van het ketelhuis''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-41 Binnen aanzicht noordelijke eindgevel ketelhuis - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/7/79/781-41_Binnen_aanzicht_noordelijke_eindgevel_ketelhuis.png]]
|}
''Blad 41: Binnen aanzicht noordelijke eindgevel v/h ketelhuis''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-42 Oostelijke gevel ketelhuis - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/f/fb/781-42_Oostelijke_gevel_ketelhuis.png]]
|}
''Blad 42: Oostelijke gevel ketelhuis (voor zoover buitenmuur)''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-43 Westelijke gevel ketelhuis - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/8/8c/781-43_Westelijke_gevel_ketelhuis.png]]
|}
''Blad 43: Westelijke gevel v/h ketelhuis''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-44 Gedeelte zuidelijke gevel ketelhuis - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/e/ef/781-44_Gedeelte_zuidelijke_gevel_ketelhuis.png]]
|}
''Blad 44: Gedeelte zuidelijke gevel v/h ketelhuis''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-45 Kopverdeling ketelhuis met bijbouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/f/f4/781-45_Kopverdeling_ketelhuis_met_bijbouw.png]]
|}
''Blad 45: Kopverdeling van het ketelhuis met bijbouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-45a Te sparen openingen ketelhuis - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/c/c6/781-45a_Te_sparen_openingen_ketelhuis.png]]
|}
"Blad 45a: Te sparen openingen in het ketelhuis"
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-45b Te sparen openingen keldermuur machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/8/88/781-45b_Te_sparen_openingen_keldermuur_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 45b: Te sparen openingen in den keldermuur v/h machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-46 Details roode zandsteen - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/d/da/781-46_Details_roode_zandsteen.png]]
|}
''Blad 46: Details roode zandsteen''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-47 Betonmuren ondersteuning kolommen - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/b/b0/781-47_Betonmuren_ondersteuning_kolommen.png]]
|}
''Blad 47: Betonmuren voor ondersteuning der kolommen''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-48 Betonmuren B tm F zie blad 47 - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/0/03/781-48_Betonmuren_B_tm_F_zie_blad_47.png]]
|}
''Blad 48: Betonmuren B t/m F zie blad 47''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-48a  IJzerstaat bij bladen 47 en 48 - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/3/3f/781-48a_IJzerstaat_bij_bladen_47_en_48.png]]
|}
''IJzerstaat behoort bij de bladen 47 en 48''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-49 Bordestrappen machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/6/65/781-49_Bordestrappen_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 49: Bordestrappen in het machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-50L Vloer onder machinekamer - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/7/79/781-50L_Vloer_onder_machinekamer.png]]
| [[Bestand:781-50R Vloer onder machinekamer - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/1/12/781-50R_Vloer_onder_machinekamer.png]]
|}
''Blad 50: Vloer onder de machinekamer op NAP''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-51 Kozijnen bijbouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/3/3f/781-51_Kozijnen_bijbouw.png]]
|}
''Blad 51: Deur- en lichtkozijnen voor den bijbouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-52 Regenwaterbak en beerput - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/3/3b/781-52_Regenwaterbak_en_beerput.png]]
|}
''Blad 52: Regenwaterbak en beerput van cementbeton''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-53 Riolering ketelhuis - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/f/fa/781-53_Riolering_ketelhuis.png]]
|}
''Blad 53: Riolering in het ketelhuis''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-54 Riolering sanitaire inrichting - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/b/b5/781-54_Riolering_sanitaire_inrichting.png]]
|}
''Blad 54: Riolering sanitaire inrichting''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-55 Riolering zeezijde - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/7/7f/781-55_Riolering_zeezijde.png]]
|}
''Blad 55: Riolering zeezijde''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-55a Rioleringsplan - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/b/b9/781-55a_Rioleringsplan.png]]
|}
''Blad 55a: Rioleringsplan''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-56 Detail ronde kozijnen ketelhuis - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/8/8f/781-56_Detail_ronde_kozijnen_ketelhuis.png]]
|}
''Blad 56: Detail ronde kozijnen ketelhuis''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-57 Kelderlicht kozijnen machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/d/d8/781-57_Kelderlicht_kozijnen_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 57: Kelderlichtkozijnen voor het machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-58 Waterreservoir sanitaire inrichting - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/4/49/781-58_Waterreservoir_sanitaire_inrichting.png]]
|}
''Blad 58: Waterreservoir voor de sanitaire inrichting''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-59 Vloer machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/6/67/781-59_Vloer_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 59: Vloer in het machinegebouw op 270 + N.A.P.''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-60 Vloer machinegebouw gedeelte D - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/6/63/781-60_Vloer_machinegebouw_gedeelte_D.png]]
|}
''Blad 60: Vloer in de machinekamer op 270 + N.A.P; Gedeelte D''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-61 Details O. Zandsteen - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/1/16/781-61_Details_O._Zandsteen.png]]
|}
''Blad 61: Details Obernkirchener zandsteen voor het machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-61aL Details O. Zandsteen - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/2/2d/781-61aL_Details_O._Zandsteen.png]]
| [[Bestand:781-61aR Details O. Zandsteen - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/d/df/781-61aR_Details_O._Zandsteen.png]]
|}
''Blad 61a: Details Obernkirchener zandsteen voor het machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-61bL Details O. Zandsteen - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/f/ff/781-61bL_Details_O._Zandsteen.png]]
| [[Bestand:781-61bR Details O. Zandsteen - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/b/b5/781-61bR_Details_O._Zandsteen.png]]
|}
''Blad 61b: Details Obernkirchener zandsteen voor het machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-62 Te sparen gaten in pomp- en machineblokken - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/d/d3/781-62_Te_sparen_gaten_in_pomp-_en_machineblokken.png]]
|}
''Blad 62: Te sparen gaten in pomp- en machineblokken''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-63L Vloer machinegebouw gedeelten B&X - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/0/00/781-63L_Vloer_machinegebouw_gedeelten_B%26X.png]]
| [[Bestand:781-63R Vloer machinegebouw gedeelten B&X - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/1/12/781-63R_Vloer_machinegebouw_gedeelten_B%26X.png]]
|}
''Blad 63: Vloer in de machinekamer op 270 + N.A.P; Gedeelten B&X''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-64 Vloer machinegebouw gedeelte C - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/9/9a/781-64_Vloer_machinegebouw_gedeelte_C.png]]
|}
''Blad 64: Vloer in de machinekamer op 270 + N.A.P; Gedeelte C''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-65  Kopverdeling machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/b/bf/781-65_Kopverdeling_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 65: Kopverdeeling machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-65a Langsgevel machinegebouw (zee zijde) - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/6/6f/781-65a_Langsgevel_machinegebouw_%28zee_zijde%29.png]]
|}
''Blad 65a: Langsgevel van het machinegebouw (zee zijde)''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-65b Langsgevel machinegebouw (boezem zijde) - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/8/8c/781-65b_Langsgevel_machinegebouw_%28boezem_zijde%29.png]]
|}
''Blad 65b: Langsgevel van het machinegebouw (boezem zijde)''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:795 Gevelstenen, niet uitgevoerd - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/1/12/795_Gevelstenen%2C_niet_uitgevoerd.png]]
|}
''Gevelstenen, niet uitgevoerd''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-65cL Eindgevel machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/c/c1/781-65cL_Eindgevel_machinegebouw.png]]
| [[Bestand:781-65cR Eindgevel machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/b/bb/781-65cR_Eindgevel_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 65c: Oostelijke eindgevel van het machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-65d Details Latei-betonbalk en console - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/2/25/781-65d_Details_Latei-betonbalk_en_console.png]]
|}
''Blad 65d: Details Latei-betonbalk en console''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-65e Gootdetail - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/0/0a/781-65e_Gootdetail.png]]
|}
''Blad 65e: Gootdetail''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-66 Detail machineblokken - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/e/e6/781-66_Detail_machineblokken.png]]
|}
''Blad 66: Detail machineblokken''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-67 Wapening balk onder pompen - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/4/44/781-67_Wapening_balk_onder_pompen.png]]
|}
''Blad 67: Wapening in de balk onder de pompen''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-68 Detail voor acht vlotten - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/5/5a/781-68_Detail_voor_acht_vlotten.png]]
|}
''Blad 68: Detail voor acht vlotten''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-69L Details kozijnen machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/e/e1/781-69L_Details_kozijnen_machinegebouw.png]]
| [[Bestand:781-69R Details kozijnen machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/5/59/781-69R_Details_kozijnen_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 69: Details deur- en lichtkozijnen voor het machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-69aL Details blad 69 - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/9/92/781-69aL_Details_blad_69.png]]
| [[Bestand:781-69aR Details blad 69 - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/2/2b/781-69aR_Details_blad_69.png]]
|}
''Blad 69a: Details ware grootte van blad 69''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-70 Details van de cokesfilters - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/f/f0/781-70_Details_van_de_cokesfilters.png]]
|}
''Blad 70: Details van de cokesfilters''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-70a Details bevestigingen geleidingen cokesfilters - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/9/94/781-70a_Details_bevestigingen_geleidingen_cokesfilters.png]]
|}
''Details bevestigingen geleidingen van de cokesfilters; behoort bij blad 70''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-71L Detail hekwerken langs boezemzijde - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/8/81/781-71L_Detail_hekwerken_langs_boezemzijde.png]]
| [[Bestand:781-71R Detail hekwerken langs boezemzijde - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/3/3c/781-71R_Detail_hekwerken_langs_boezemzijde.png]]
|}
''Blad 71: Detail hekwerken langs boezemzijde en keermuur''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-72 Vloer machinegebouw gedeelte A - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/e/ec/781-72_Vloer_machinegebouw_gedeelte_A.png]]
|}
''Blad 72: Vloer in de machinekamer op 270 + N.A.P.; Gedeelte A zie blad 59''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-73 Vloer machinegebouw gedeelten E tm I - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/3/39/781-73_Vloer_machinegebouw_gedeelten_E_tm_I.png]]
|}
''Blad 73: Vloer in de machinekamer op 270 + N.A.P.; Gedeelten E tm I zie blad 59''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-74 Lichtkozijn eindgevel machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/e/e6/781-74_Lichtkozijn_eindgevel_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 74: Lichtkozijn in de eindgevel van het machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-75 Vloer machinegebouw langs muur zeezijde - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/0/0f/781-75_Vloer_machinegebouw_langs_muur_zeezijde.png]]
|}
''Blad 75: Vloer in de machinekamer op 270 + N.A.P.; Langs de muur aan de zeezijde''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-76L Loopbrugjes boezemzijde - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/7/75/781-76L_Loopbrugjes_boezemzijde.png]]
| [[Bestand:781-76R Loopbrugjes boezemzijde - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/3/36/781-76R_Loopbrugjes_boezemzijde.png]]
|}
''Blad 76: Loopbrugjes boezemzijde''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-77 Binnenaanzicht gevels machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/2/23/781-77_Binnenaanzicht_gevels_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 77: Binnenaanzicht gevels v/h machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-77a Details metselwerk machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/0/0a/781-77a_Details_metselwerk_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 77a: Details metselwerk machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-78 Wijziging van natuursteen - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/f/f9/781-78_Wijziging_van_natuursteen.png]]
|}
''Blad 78: Wijziging van natuursteen''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-78a Beiersch graniet wijziging blokken - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/3/3a/781-78a_Beiersch_graniet_wijziging_blokken.png]]
|}
''Blad 78a: Beiersch graniet; Wijziging blokken (gemerkt XXXIV en XXXV) voorkomende op blad 18a''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-79 Details ijzerwerk ketels - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/8/86/781-79_Details_ijzerwerk_ketels.png]]
|}
''Blad 79: Details ijzerwerk ketels''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-80 Binnenaanzicht gevels ketelhuis - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/9/9b/781-80_Binnenaanzicht_gevels_ketelhuis.png]]
|}
''Blad 80: Binnenaanzicht gevels v/h ketelhuis''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-81 Details ketelbemetseling - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/5/54/781-81_Details_ketelbemetseling.png]]
|}
''Blad 81: Details ketelbemetseling''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-82 Details ketelbemetseling - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/7/7b/781-82_Details_ketelbemetseling.png]]
|}
''Blad 82: Details ketelbemetseling''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-83 IJzeren kolom onder de loopkraan - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/c/c0/781-83_IJzeren_kolom_onder_de_loopkraan.png]]
|}
''Blad 83: IJzeren kolom onder de loopkraan''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-84 Teakhouten deuren machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/3/3c/781-84_Teakhouten_deuren_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 84: Teakhouten deuren i/h machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-85 Eikenhouten deuren ketelhuis en bijbouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/d/d0/781-85_Eikenhouten_deuren_ketelhuis_en_bijbouw.png]]
|}
''Blad 85: Eikenhouten deuren in ketelhuis en bijbouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-85a Benoodigd eiken- en vurenhout voor deuren bijbouw, behoort bij blad 85 - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/0/0f/781-85a_Benoodigd_eiken-_en_vurenhout_voor_deuren_bijbouw%2C_behoort_bij_blad_85.png]]
|}
''Staat van het benoodigd eiken- en vurenhout voor deuren in bijbouw, behoort bij blad 85''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-86 Goten en vergaderbakken - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/7/71/781-86_Goten_en_vergaderbakken.png]]
|}
''Blad 86: Goten en vergaderbakken''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-87 Details vloer met machineklippen ketelhuis - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/9/9a/781-87_Details_vloer_met_machineklippen_ketelhuis.png]]
|}
''Blad 87: Details van den vloer met machineklippen in het ketelhuis''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-88 Detail fundeering ventilator - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/e/e2/781-88_Detail_fundeering_ventilator.png]]
|}
''Blad 88: Detail v/d fundeering ventilator''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-89 Kantoor in machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/9/98/781-89_Kantoor_in_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 89: Kantoor in machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:782-89aL  Details kantoor in machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/a/a0/782-89aL_Details_kantoor_in_machinegebouw.png]]
| [[Bestand:782-89aR  Details kantoor in machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/c/c7/782-89aR_Details_kantoor_in_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 89a: Details van kantoor in machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-90 Ketelhuis bijbouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/e/e7/781-90_Ketelhuis_bijbouw.png]]
|}
''Blad 90: Ketelhuis-bijbouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:782-90a Details lucht- en lichtkap ketelhuis - Bijbouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/f/f8/782-90a_Details_lucht-_en_lichtkap_ketelhuis_-_Bijbouw.png]]
|}
''Blad 90a: Details lucht- en lichtkap ketelhuis-bijbouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-92 Details vloer ketelhuis - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/a/a5/781-92_Details_vloer_ketelhuis.png]]
|}
''Blad 92: Details van den vloer in het ketelhuis''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-92a Wapening onder ventilatiekanalen ketelhuis - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/5/5d/781-92a_Wapening_onder_ventilatiekanalen_ketelhuis.png]]
|}
''Blad 92a: Wapening in de plaat onder de ventilatiekanalen in het ketelhuis''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-93 Portaal in machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/f/fd/781-93_Portaal_in_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 93: Portaal in machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-94 Details gepolijst petit graniet machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/f/fd/781-94_Details_gepolijst_petit_graniet_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 94: Details gepolijst petit graniet voor het machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-95 Raamsluitingen machinegebouw en bijbouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/f/f2/781-95_Raamsluitingen_machinegebouw_en_bijbouw.png]]
|}
''Blad 95: Schema's raamsluitingen voor machinegebouw en ketlhuis-bijbouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-97L Keldertrap machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/9/9d/781-97L_Keldertrap_machinegebouw.png]]
| [[Bestand:781-97R Keldertrap machinegebouw - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/4/49/781-97R_Keldertrap_machinegebouw.png]]
|}
''Blad 97: Keldertrap in machinegebouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:808 Verandering vd trapleuning keldertrap - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/a/a3/808_Verandering_vd_trapleuning_keldertrap.png]]
|}
''Verandering vd trapleuning voor de keldertrap''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-98 Details rookkanalen - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/3/34/781-98_Details_rookkanalen.png]]
|}
''Blad 98: Details van de rookkanalen''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:781-98a Fundeering rookkanalen - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/8/86/781-98a_Fundeering_rookkanalen.png]]
|}
''Blad 98a: Fundeering van de rookkanalen''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:782-99 Gootdetail vd lichtkap - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/e/ea/782-99_Gootdetail_vd_lichtkap.png]]
|}
''Blad 99: Gootdetails van ketelhuis en bijbouw''
 
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
| [[Bestand:809 Detail gootconstructies - miniatuur.png | link=https://wiki.woudagemaal.nl/w/images/8/84/809_Detail_gootconstructies.png]]
|}
''Detail gootconstructies''
 
 
== '''Bronnen''' ==
# Tresoar, Tekeningen- en kaartenarchief Provinciale Waterstaatsdienst van Friesland 1876-1986 (archief nr. 9-05) Inv. nr. 781: ''Bouwkundige tekeningen betreffende de bouw van het stoomgemaal bij Lemmer inzake de bemalings van Frieslands boezem''
 
 
[[media:782-99 Gootdetail vd lichtkap.png|&nbsp; ]]
<!-- [[media:781-98 Details rookkanalen.png ]] -->
<br>
[[Category:Het gemaal bouwkundig]]

Versie van 1 okt 2012 23:43

Algemeen wordt aangenomen dat Jan Adriaanszn Leeghwater de eerste poldermolen in Nederland en in het bijzonder in de omgeving van Alkmaar heeft gebouwd. Leeghwater was zoon van een timmerman en keek de kunst van zijn vader af.

De poldermolen zou van het begin van de 17e eeuw tot ver in de 20e eeuw een belangrijke functie blijven vervullen in de waterhuishouding.

[[Bestand:

Met de komst van het stoomgemaal in het eerste kwart van de 19e eeuw verdween de poldermolen. In het gunstigste geval bleef de poldermolen behouden en diende als hoofdgemaal, het stoomgemaal deed dan pas dienst als er onvoldoende wind was om te malen (hulpgemaal). In een aantal gevallen is de poldermolen ,,afgetopt", waarbij de wieken zijn weggehaald en is er een stoomketel in de onderbouw geplaatst.

Op dit moment is de molenviergang bij Aarlanderveen nog de enige plaats waar molens de drooggemaakte polder aan de westzijde van Aarlanderveen bemalen. Weliswaar zijn er enkele hulpgemalen geplaatst, maar de poldermolen gaat voor als er gemalen moet worden.

De poldermolen drijft een opvoerwerktuig aan: een scheprad of een vijzel. Aanvankelijk zijn deze opvoerwerktuigen van hout gemaakt, later van staal.

Het scheprad is aan de buitenzijde van de poldermolen geplaatst en kan het water plm. 2 meter opvoeren.

De vijzel is onder de molen geplaatst en kan het water tot 5 meter opvoeren. Een ander belangrijk voordeel van de vijzel is het gunstige rendement ten opzichte van een scheprad waardoor meer water verplaatst kan worden.

Poldermolens werden in diep gelegen polders wel eens achterelkaar in een molengang geplaatst, waardoor de opvoerhoogte via een getrapte bemaling kon oplopen tot zes meter. Een voorbeeld van een getrapte bemaling is de Zuidplaspolder bij Gouda, Moordrecht en Nieuwerkerk aan den IJssel.

Overigens is in deze polder ook een getrapte bemaling met behulp van twee stoomgemalen toegepast.

De poldermolen heeft nog steeds een functie. Op het moment dat er sprake is van extreme hoeveelheden neerslag in korte tijd, dan worden primair de beschikbare gemalen gebruikt. Als dat onvoldoende resultaat heeft, dan worden de poldermolens opnieuw ingezet. Verschillende waterschappen, waaronder Wetterskip Fryslân, hebben convenanten afgesloten met stichtingen die een of meerdere poldermolens beheren.