Vliegwiel - Bewerkingsoverzicht

Cierick Goos: Dode links verwijderd

2023-02-14T20:48:01Z

Dode links verwijderd

← Oudere versie		Versie van 14 feb 2023 22:48
Regel 39:		Regel 39:
	Bij zuiger(stoom)machines die met riemen of snaren '''een heel drijfwerk van een fabriek in beweging''' brengen, kan men '''lichtere vliegwielen''' kiezen, omdat men dan eigenlijk gebruik maakt van de situatie dat '''het zware drijfwerk''' (eenmaal in beweging gebracht) '''zelf als een vliegwiel''' werkt.		Bij zuiger(stoom)machines die met riemen of snaren '''een heel drijfwerk van een fabriek in beweging''' brengen, kan men '''lichtere vliegwielen''' kiezen, omdat men dan eigenlijk gebruik maakt van de situatie dat '''het zware drijfwerk''' (eenmaal in beweging gebracht) '''zelf als een vliegwiel''' werkt.

	Om het aantal '''omwentelingen''' van een zuiger(stoom)machine '''zo constant mogelijk''' te houden '''bij een voortdurende afwisseling van de belasting''' kan de machine het beste '''een [[regulateur]]''' krijgen, die '''het aantal omwentelingen regelt''' en zo '''aan de belasting aanpast'''. Een goed werkende regulateur zal ervoor zorgen dat de machine, met vol geopende stoomafsluiter, zonder belasting, nauwelijks meer omwentelingen maakt dan bij volle belasting.		Om het aantal '''omwentelingen''' van een zuiger(stoom)machine '''zo constant mogelijk''' te houden '''bij een voortdurende afwisseling van de belasting''' kan de machine het beste '''een regulateur''' krijgen, die '''het aantal omwentelingen regelt''' en zo '''aan de belasting aanpast'''. Een goed werkende regulateur zal ervoor zorgen dat de machine, met vol geopende stoomafsluiter, zonder belasting, nauwelijks meer omwentelingen maakt dan bij volle belasting.

	In situatie waarbij de machine '''een constante belasting''' moet aandrijven is '''een regulateur minder noodzakelijk'''. Hier kan het gewenste aantal omwentelingen goed in de hand gehouden worden met het '''openen of knijpen van de stoomafsluiter'''. In een dergelijk geval kan de machine dan beter '''beveiligd''' worden''' met een overtoerenbeveiliging''': als de machine door omstandigheden (verlies aan belasting) op hol zou dreigen te slaan, zorgt een beveiligingsmechaniek ervoor dat de stoomtoevoer wordt afgesloten.		In situatie waarbij de machine '''een constante belasting''' moet aandrijven is '''een regulateur minder noodzakelijk'''. Hier kan het gewenste aantal omwentelingen goed in de hand gehouden worden met het '''openen of knijpen van de stoomafsluiter'''. In een dergelijk geval kan de machine dan beter '''beveiligd''' worden''' met een overtoerenbeveiliging''': als de machine door omstandigheden (verlies aan belasting) op hol zou dreigen te slaan, zorgt een beveiligingsmechaniek ervoor dat de stoomtoevoer wordt afgesloten.

imported>Cierick Goos: Categorie toegevoegd

2021-09-24T18:20:59Z

Categorie toegevoegd

← Oudere versie		Versie van 24 sep 2021 20:20
Regel 48:		Regel 48:
	Een '''vliegwiel geeft deze opgeslagen energie (arbeidsvermogen van beweging) weer af''' '''tussen de twee arbeidsslagen''' in.		Een '''vliegwiel geeft deze opgeslagen energie (arbeidsvermogen van beweging) weer af''' '''tussen de twee arbeidsslagen''' in.
	Vooral bij een '''één-cilinder [[stoommachine]]''', '''tandem-[[stoommachine]]''' of '''verbrandingsmotor''' is '''een groot vliegwiel essentieel''' om de motor aan te kunnen zetten en rustig te kunnen laten lopen.		Vooral bij een '''één-cilinder [[stoommachine]]''', '''tandem-[[stoommachine]]''' of '''verbrandingsmotor''' is '''een groot vliegwiel essentieel''' om de motor aan te kunnen zetten en rustig te kunnen laten lopen.

			<br>
			[[Category:Techniek in de machinehal]]

imported>Jan Pieter Rottine op 11 feb 2013 om 20:14

2013-02-11T20:14:07Z

← Oudere versie		Versie van 11 feb 2013 22:14
Regel 1:		Regel 1:
	==='''Doel'''===		==='''Doel'''===
	~~<br>~~Een '''vliegwiel''' wordt gebruikt om een machine bij het aanzetten door het eerste dode punt te halen en de machine vervolgens '''gelijkmatiger te laten lopen'''.		Een '''vliegwiel''' wordt gebruikt om een machine bij het aanzetten door het eerste dode punt te halen en de machine vervolgens '''gelijkmatiger te laten lopen'''.
	<br>Andere namen voor een vliegwiel zijn ook: '''[[vliegwiel\|jachtwiel]]''', '''[[vliegwiel\|voerwiel]]''' of '''[[vliegwiel\|drijfwiel]]'''.		<br>Andere namen voor een vliegwiel zijn ook: '''[[vliegwiel\|jachtwiel]]''', '''[[vliegwiel\|voerwiel]]''' of '''[[vliegwiel\|drijfwiel]]'''.

Regel 7:		Regel 7:

	==='''Zonder vliegwiel of drijfkracht'''===		==='''Zonder vliegwiel of drijfkracht'''===
	~~<br>~~'''Om die weerstand''' zonder vliegwiel of enige gelijksoortige massa met bewegingsenergie '''te overwinnen''', zou '''op de stoomzuiger een stoomdruk moeten werken van zeer wisselende kracht'''.		'''Om die weerstand''' zonder vliegwiel of enige gelijksoortige massa met bewegingsenergie '''te overwinnen''', zou '''op de stoomzuiger een stoomdruk moeten werken van zeer wisselende kracht'''.
	<br> Natuurlijk kan men deze '''noodzakelijke veranderende kracht''' voor de verschillende zuigerposities wel '''berekenen'''. Vervolgens zou men '''de mechanische sturing van de machine daarop moeten inrichten''', maar dat is '''technisch gezien zeer gecompliceerd'''.		<br> Natuurlijk kan men deze '''noodzakelijke veranderende kracht''' voor de verschillende zuigerposities wel '''berekenen'''. Vervolgens zou men '''de mechanische sturing van de machine daarop moeten inrichten''', maar dat is '''technisch gezien zeer gecompliceerd'''.

Regel 30:		Regel 30:

	'''Volkomen bereikbaar is dit natuurlijk niet'''.		'''Volkomen bereikbaar is dit natuurlijk niet'''.
	~~<br>~~De velg van het vliegwiel zal steeds een maximum snelheid V1 en een minimumsnelheid V2 bereiken, terwijl de juiste snelheid V had moeten zijn.		De velg van het vliegwiel zal steeds een maximum snelheid V1 en een minimumsnelheid V2 bereiken, terwijl de juiste snelheid V had moeten zijn.
	<br>Voor een vliegwiel wordt daarom gerekend met een breuk:		<br>Voor een vliegwiel wordt daarom gerekend met een breuk:
	<br>'''(V1-V2):V = de graad van oneenparigheid'''		<br>'''(V1-V2):V = de graad van oneenparigheid'''

imported>Jan Pieter Rottine op 11 feb 2013 om 15:37

2013-02-11T15:37:31Z

← Oudere versie		Versie van 11 feb 2013 17:37
Regel 1:		Regel 1:

	==='''Doel'''===		==='''Doel'''===
	<br>Een '''vliegwiel''' wordt gebruikt om een machine bij het aanzetten door het eerste dode punt te halen en de machine vervolgens '''gelijkmatiger te laten lopen'''.		<br>Een '''vliegwiel''' wordt gebruikt om een machine bij het aanzetten door het eerste dode punt te halen en de machine vervolgens '''gelijkmatiger te laten lopen'''.
Regel 18:		Regel 17:
	Omdat ook '''de stoomdruk op de zuiger''' al '''in grootte verandert''', zal de drijfstang '''op de kruk van de as een tangentiaaldruk''', dit is druk in de richting van de draairichting, uitoefenen die '''sterk wisselend''' is. Als men deze '''tangentiaaldruk op de uitgeslagen krukcirkel (van 0 tot 360 gr.)''' uitzet (vgl. een sinusgrafiek), dan krijgt men '''een golvende lijn'''.		Omdat ook '''de stoomdruk op de zuiger''' al '''in grootte verandert''', zal de drijfstang '''op de kruk van de as een tangentiaaldruk''', dit is druk in de richting van de draairichting, uitoefenen die '''sterk wisselend''' is. Als men deze '''tangentiaaldruk op de uitgeslagen krukcirkel (van 0 tot 360 gr.)''' uitzet (vgl. een sinusgrafiek), dan krijgt men '''een golvende lijn'''.

	~~afb~~. ~~279 Stoom~~		[[Bestand:Vliegwiel_arbeidsverm_grafiek_bk.jpeg‎\|500×177px\|link=]]
	'''de golvende lijn van een ééncilindermachine'''		'''de golvende lijn van een ééncilindermachine'''

imported>Jan Pieter Rottine op 11 feb 2013 om 15:11

2013-02-11T15:11:00Z

imported>Jan Pieter Rottine op 11 feb 2013 om 14:23

2013-02-11T14:23:50Z

← Oudere versie		Versie van 11 feb 2013 16:23
Regel 1:		Regel 1:
	(in bewerking)		(in bewerking)

	Een '''vliegwiel''' wordt gebruikt om een machine bij het aanzetten door het eerste dode punt te halen en de machine vervolgens '''gelijkmatiger te laten lopen'''.		'''Doel'''
			<br>Een '''vliegwiel''' wordt gebruikt om een machine bij het aanzetten door het eerste dode punt te halen en de machine vervolgens '''gelijkmatiger te laten lopen'''.
	<br>Andere namen voor een vliegwiel zijn ook: '''[[vliegwiel\|jachtwiel]]''', '''[[vliegwiel\|voerwiel]]''' of '''[[vliegwiel\|drijfwiel]]'''.		<br>Andere namen voor een vliegwiel zijn ook: '''[[vliegwiel\|jachtwiel]]''', '''[[vliegwiel\|voerwiel]]''' of '''[[vliegwiel\|drijfwiel]]'''.

	Bij de meeste machines, ~~waarbij~~ de kracht door een drijfwerk wordt overgebracht, is er aan de omtrek van een riemschijf, tandwiel of bij directe aandrijving via een krukas sprake van een weerstand, die voor het grootste deel zeer constant van aard is.		'''Situatie'''
	~~<br>Om die weerstand zonder vliegwiel of enige gelijksoortige massa met bewegingsenergie te overwinnen, zou op de stoomzuiger een stoomdruk moeten werken van zeer wisselende kracht.~~		Bij de meeste '''machines''', waarvan de '''kracht''' door een drijfwerk '''wordt overgebracht''', is er aan de omtrek van een riemschijf, tandwiel, of bij directe aandrijving via een krukas, sprake van een '''weerstand''', die '''voor het grootste deel zeer constant van aard''' is.
	<br> Natuurlijk kan men deze noodzakelijke veranderende kracht voor de verschillende zuigerstanden wel berekenen. Vervolgens zou men de mechanische sturing van de machine daarop aan moeten passen, maar dat is ook technisch gezien zeer gecompliceerd.

	~~Daarom gaat~~ men ~~uit van~~ de ~~constante stoomdruk en die is in~~ de ~~voldrukmachines constant, terwijl bij stoommachines die gebruik maken~~ van ~~expansie~~ de ~~stoomdruk weer op een geheel andere wijze veranderlijk~~ is.		'''Zonder vliegwiel of drijfkracht'''
			<br>'''Om die weerstand''' zonder vliegwiel of enige gelijksoortige massa met bewegingsenergie '''te overwinnen''', zou '''op de stoomzuiger een stoomdruk moeten werken van zeer wisselende kracht'''.
			<br> Natuurlijk kan men deze '''noodzakelijke veranderende kracht''' voor de verschillende zuigerposities wel '''berekenen'''. Vervolgens zou men '''de mechanische sturing van de machine daarop moeten inrichten''', maar dat is '''technisch gezien zeer gecompliceerd'''.

	~~Een andere factor, die bij stoommachines~~ van ~~invloed is, bestaat~~ uit ~~het feit dat aan~~ de ~~gezamenlijke massa~~'~~s van van de zuiger, zuigerstang, kruiskop~~ en ~~een deel van de drijfstang,~~ die ~~een heen- en weergaande beweging krijgen, steeds, nadat ze op het dode punt~~ in ~~ruststand zijn gekomen, een zekere snelheid meegegeven moet worden~~, die ~~op het midden~~ van de ~~daaropvolgende slag zijn maximum bereikt en vervolgens~~ op ~~weg naar het volgende dode punt weer tot nul moet dalen, enz.~~.		'''Uitgangspunt'''
			Daarom gaat men uit van '''de constante stoomdruk uit de ketel''' en die is '''in de voldrukmachines constant''', terwijl bij stoommachines die '''gebruik maken van expansie de stoomdruk weer op een geheel andere wijze veranderlijk is'''.

			Een '''andere factor''', die bij stoommachines van invloed is, bestaat uit '''het feit dat aan de gezamenlijke massa's''' van van de zuiger, zuigerstang, kruiskop en een deel van de drijfstang, die een heen- en weergaande beweging krijgen, '''steeds''', nadat ze op het dode punt in ruststand zijn gekomen, '''een zekere snelheid meegegeven moet worden, die op het midden van de daaropvolgende slag zijn maximum bereikt en vervolgens op weg naar het volgende dode punt weer tot nul moet dalen''', enz.

			Omdat ook de stoomdruk op de zuiger al in grootte verandert, zal de drijfstang op de kruk van de as een tangentiaaldruk, dit is druk in de richting van de draairichting, uitoefenen die sterk wisselend is. Als men deze tangentiaaldruk op de uitgeslagen krukcirkel uitzet (vgl. een sinusgrafiek) , dan krijgt men een golvende lijn, zoals bijvoorbeeld afbeelding 279 voor een ééncilinderzuigermachine weergeeft.

			afb. 279 Stoom

	~~Een '''[[stoommachine]]''' of '''[[verbrandingsmotor]]''' levert alleen '''arbeid op het moment dat~~ de ~~stoom of~~ de ~~verbrandingsgassen expanderen in de cilinder.'''~~		Als men de machine dus laat lopen met deze ongelijk aandrijvende kracht, dan zal de omwentelingssnelheid van de machine zeer onregelmatig worden.
	~~<br>Een '''deel~~ van ~~deze energie wordt tijdens~~ de ~~arbeidslag afgegeven''' aan het aan te drijven werktuig, terwijl '''een ander deel wordt opgeslagen in het vliegwiel'''~~.

	~~[[Bestand~~:~~Vliegwiel k~~.~~JPG\|400x600px\|link~~=]]		Oplossing: een vliegwiel met massa
			Als men de omwentelingssnelheid van de machine gelijkmatiger wil maken, dan moet de machine voorzien worden van een onderdeel dat tijdelijk het overschot van de energie (arbeidsvermogen van beweging) in zich opneemt, om dat dan later weer, op het moment dat er een energie tekort optreedt, weer af te geven als aanvulling van arbeidsvermogen.
			<br>Dit noodzakelijke onderdeel van de machine is nu het vliegwiel.

			In de grafische afbeelding verdeelt de lijn van van gelijke arbeid de arbeidsenergie in twee delen, het bovenste is een arbeidsoverschot en het onderste A, gearceerd, is een arbeidstekort.
			<br>Het vliegwiel Moet daarbij zo zwaar gekozen worden, dat het zo goed mogelijk het overschot en het tekort aan arbeidsvermogen met elkaar vereffent, zodat het arbeidsvermogen van beweging in de praktijk zo dicht mogelijk de lijn van gelijke arbeid nadert.

			Volkomen bereikbaar is dit natuurlijk niet. De velg van het vliegwiel zal steeds een maximum snelheid V1 en een minimumsnelheid V2 bereiken, terwijl de juiste snelheid V had moeten zijn.
			<br>Voor een vliegwiel wordt daarom gerekend met een breuk:
			<br>(V1-V2):V = de graad van oneenparigheid

			Hoe kleiner de waarde van deze breuk voor een bepaald vliegwiel aan een bepaalde machine is, hoe gelijkmatiger de machine door de werking van het vliegwiel zal gaan lopen.
			<br>Bij machines die een zeer regelmatige belasting aandrijven, zoals generatoren, maar ook b.v. centrifugaalpompen van een gemaal, moet de breuk van de graad van oneenparigheid zeer klein worden, meestal tussen 0,02 en 0,03.

			Bij zuiger(stoom0machines die met riemen of snaren een heel drijfwerk van een fabriek in beweging brengen, kan men lichtere vliegwielen kiezen, omdat men dan eigenlijk gebruik maakt van de situatie dat het zware drijfwerk (eenmaal in beweging gebracht) zelf als een vliegwiel werkt.

			Om het aantal omwentelingen van een zuiger(stoom)machine zo constant mogelijk te houden bij een voortdurende afwisseling van de belasting kan de machine het beste een regulateur krijgen, die het aantal omwentelingen regelt en aan de belasting aanpast. Een goed werkende regulateur zal ervoor zorgen dat de machine, met vol geopende stoomafsluiter, zonder belasting, nauwelijks meer omwentelingen maakt dan bij volle belasting.

	~~Een '''vliegwiel geeft deze opgeslagen energie weer af''' '''tussen~~ de ~~twee arbeidsslagen'''~~ in.		In situatie waarbij de machine een constante belasting moet aandrijven is een regulateur minder noodzakelijk. Hier kan het gewenste aantal omwentelingen goed in de hand gehouden worden met het openen of knijpen van de stoomafsluiter. In een dergelijk geval kan de machine dan beter beveiligd worden met een overtoerenbeveiliging: als de machine door omstandigheden (verlies aan belasting) op hol zou dreigen te slaan, zoegt een beveiligingsmechaniek ervoor dat de stoomtoevoer wordt afgesloten.
			<br>Dit laatste is ook van toepassing op de machines van het ir. D.F. Woudagemaal.

	Vooral bij een '''één-cilinder [[stoommachine]]''', '''tandem-[[stoommachine]]''' of '''verbrandingsmotor''' is '''een groot vliegwiel essentieel''' om de motor aan te kunnen zetten en rustig te laten lopen.		[[Bestand:Vliegwiel k.JPG\|400x600px\|link=]]
			Een '''vliegwiel geeft deze opgeslagen energie (arbeidsvermogen van beweging) weer af''' '''tussen de twee arbeidsslagen''' in.
			Vooral bij een '''één-cilinder [[stoommachine]]''', '''tandem-[[stoommachine]]''' of '''verbrandingsmotor''' is '''een groot vliegwiel essentieel''' om de motor aan te kunnen zetten en rustig te kunnen laten lopen.

imported>Jan Pieter Rottine op 2 feb 2013 om 12:16

2013-02-02T12:16:55Z

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 Een '''vliegwiel''' wordt gebruikt om een machine bij het aanzetten door het eerste dode punt te halen en de machine vervolgens '''gelijkmatiger te laten lopen'''.
 <br>Andere namen voor een vliegwiel zijn ook: '''[[vliegwiel|jachtwiel]]''', '''[[vliegwiel|voerwiel]]''' of '''[[vliegwiel|drijfwiel]]'''.
 Een '''[[stoommachine]]''' of '''[[verbrandingsmotor]]''' levert alleen '''arbeid op het moment dat de stoom of de verbrandingsgassen expanderen in de cilinder.'''

imported>Jan Pieter Rottine op 2 feb 2013 om 11:19

2013-02-02T11:19:32Z

← Oudere versie		Versie van 2 feb 2013 13:19
Regel 1:		Regel 1:
	Een '''vliegwiel''' wordt gebruikt om een machine bij het aanzetten door het eerste dode punt te halen en de machine vervolgens '''gelijkmatiger te laten lopen'''.		Een '''vliegwiel''' wordt gebruikt om een machine bij het aanzetten door het eerste dode punt te halen en de machine vervolgens '''gelijkmatiger te laten lopen'''.
	<br>Andere namen voor een vliegwiel zijn ook: '''[[jachtwiel~~\|vliegwiel~~]]''', '''voerwiel''' of '''drijfwiel'''.		<br>Andere namen voor een vliegwiel zijn ook: '''[[vliegwiel\|jachtwiel]]''', '''[[vliegwiel\|voerwiel]]''' of '''[[vliegwiel\|drijfwiel]]'''.

	Een '''[[stoommachine]]''' of '''[[verbrandingsmotor]]''' levert alleen '''arbeid op het moment dat de stoom of de verbrandingsgassen expanderen in de cilinder.'''		Een '''[[stoommachine]]''' of '''[[verbrandingsmotor]]''' levert alleen '''arbeid op het moment dat de stoom of de verbrandingsgassen expanderen in de cilinder.'''

imported>Jan Pieter Rottine op 2 feb 2013 om 11:17

2013-02-02T11:17:09Z

← Oudere versie		Versie van 2 feb 2013 13:17
Regel 1:		Regel 1:
	Een '''vliegwiel''' wordt gebruikt om een machine bij het aanzetten door het eerste dode punt te halen en de machine vervolgens '''gelijkmatiger te laten lopen'''.		Een '''vliegwiel''' wordt gebruikt om een machine bij het aanzetten door het eerste dode punt te halen en de machine vervolgens '''gelijkmatiger te laten lopen'''.
			<br>Andere namen voor een vliegwiel zijn ook: '''[[jachtwiel\|vliegwiel]]''', '''voerwiel''' of '''drijfwiel'''.

	Een '''[[stoommachine]]''' of '''[[verbrandingsmotor]]''' levert alleen '''arbeid op het moment dat de stoom of de verbrandingsgassen expanderen in de cilinder.'''		Een '''[[stoommachine]]''' of '''[[verbrandingsmotor]]''' levert alleen '''arbeid op het moment dat de stoom of de verbrandingsgassen expanderen in de cilinder.'''

imported>Jan Pieter Rottine op 2 feb 2013 om 10:56

2013-02-02T10:56:49Z

← Oudere versie		Versie van 2 feb 2013 12:56
Regel 8:		Regel 8:
	Een '''vliegwiel geeft deze opgeslagen energie weer af''' '''tussen de twee arbeidsslagen''' in.		Een '''vliegwiel geeft deze opgeslagen energie weer af''' '''tussen de twee arbeidsslagen''' in.

	Vooral bij een '''één-cilinder [[stoommachine]]''', '''tandem-[[~~Stoommachine~~]]''' of '''verbrandingsmotor''' is '''een groot vliegwiel essentieel''' om de motor aan te kunnen zetten en rustig te laten lopen.		Vooral bij een '''één-cilinder [[stoommachine]]''', '''tandem-[[stoommachine]]''' of '''verbrandingsmotor''' is '''een groot vliegwiel essentieel''' om de motor aan te kunnen zetten en rustig te laten lopen.

← Oudere versie		Versie van 11 feb 2013 17:11
Regel 1:		Regel 1:
	~~(in bewerking)~~

	'''Doel'''		==='''Doel'''===
	<br>Een '''vliegwiel''' wordt gebruikt om een machine bij het aanzetten door het eerste dode punt te halen en de machine vervolgens '''gelijkmatiger te laten lopen'''.		<br>Een '''vliegwiel''' wordt gebruikt om een machine bij het aanzetten door het eerste dode punt te halen en de machine vervolgens '''gelijkmatiger te laten lopen'''.
	<br>Andere namen voor een vliegwiel zijn ook: '''[[vliegwiel\|jachtwiel]]''', '''[[vliegwiel\|voerwiel]]''' of '''[[vliegwiel\|drijfwiel]]'''.		<br>Andere namen voor een vliegwiel zijn ook: '''[[vliegwiel\|jachtwiel]]''', '''[[vliegwiel\|voerwiel]]''' of '''[[vliegwiel\|drijfwiel]]'''.

	'''Situatie'''		==='''Situatie'''===
	Bij de meeste '''machines''', waarvan de '''kracht''' door een drijfwerk '''wordt overgebracht''', is er aan de omtrek van een riemschijf, tandwiel, of bij directe aandrijving via een krukas, sprake van een '''weerstand''', die '''voor het grootste deel zeer constant van aard''' is.		Bij de meeste '''machines''', waarvan de '''kracht''' door een drijfwerk '''wordt overgebracht''', is er aan de omtrek van een riemschijf, tandwiel, of bij directe aandrijving via een krukas, sprake van een '''weerstand''', die '''voor het grootste deel zeer constant van aard''' is.

	'''Zonder vliegwiel of drijfkracht'''		==='''Zonder vliegwiel of drijfkracht'''===
	<br>'''Om die weerstand''' zonder vliegwiel of enige gelijksoortige massa met bewegingsenergie '''te overwinnen''', zou '''op de stoomzuiger een stoomdruk moeten werken van zeer wisselende kracht'''.		<br>'''Om die weerstand''' zonder vliegwiel of enige gelijksoortige massa met bewegingsenergie '''te overwinnen''', zou '''op de stoomzuiger een stoomdruk moeten werken van zeer wisselende kracht'''.
	<br> Natuurlijk kan men deze '''noodzakelijke veranderende kracht''' voor de verschillende zuigerposities wel '''berekenen'''. Vervolgens zou men '''de mechanische sturing van de machine daarop moeten inrichten''', maar dat is '''technisch gezien zeer gecompliceerd'''.		<br> Natuurlijk kan men deze '''noodzakelijke veranderende kracht''' voor de verschillende zuigerposities wel '''berekenen'''. Vervolgens zou men '''de mechanische sturing van de machine daarop moeten inrichten''', maar dat is '''technisch gezien zeer gecompliceerd'''.

	'''Uitgangspunt'''		==='''Uitgangspunt'''===
	Daarom gaat men uit van '''de constante stoomdruk uit de ketel''' en die is '''in de voldrukmachines constant''', terwijl bij stoommachines die '''gebruik maken van expansie de stoomdruk weer op een geheel andere wijze veranderlijk is'''.		Daarom gaat men uit van '''de constante stoomdruk uit de ketel''' en die is '''in de voldrukmachines constant''', terwijl bij stoommachines die '''gebruik maken van expansie de stoomdruk weer op een geheel andere wijze veranderlijk is'''.

	Een '''andere factor''', die bij stoommachines van invloed is, bestaat uit '''het feit dat aan de gezamenlijke massa's''' van van de zuiger, zuigerstang, kruiskop en een deel van de drijfstang, die een heen- en weergaande beweging krijgen, '''steeds''', nadat ze op het dode punt in ruststand zijn gekomen, '''een zekere snelheid meegegeven moet worden, die op het midden van de daaropvolgende slag zijn maximum bereikt en vervolgens op weg naar het volgende dode punt weer tot nul moet dalen''', enz.		Een '''andere factor''', die bij stoommachines van invloed is, bestaat uit '''het feit dat aan de gezamenlijke massa's''' van van de zuiger, zuigerstang, kruiskop en een deel van de drijfstang, die een heen- en weergaande beweging krijgen, '''steeds''', nadat ze op het dode punt in ruststand zijn gekomen, '''een zekere snelheid meegegeven moet worden, die op het midden van de daaropvolgende slag zijn maximum bereikt en vervolgens op weg naar het volgende dode punt weer tot nul moet dalen''', enz.

	Omdat ook de stoomdruk op de zuiger al in grootte verandert, zal de drijfstang op de kruk van de as een tangentiaaldruk, dit is druk in de richting van de draairichting, uitoefenen die sterk wisselend is. Als men deze tangentiaaldruk op de uitgeslagen krukcirkel uitzet (vgl. een sinusgrafiek) , dan krijgt men een golvende lijn~~, zoals bijvoorbeeld afbeelding 279 voor een ééncilinderzuigermachine weergeeft~~.		Omdat ook '''de stoomdruk op de zuiger''' al '''in grootte verandert''', zal de drijfstang '''op de kruk van de as een tangentiaaldruk''', dit is druk in de richting van de draairichting, uitoefenen die '''sterk wisselend''' is. Als men deze '''tangentiaaldruk op de uitgeslagen krukcirkel (van 0 tot 360 gr.)''' uitzet (vgl. een sinusgrafiek), dan krijgt men '''een golvende lijn'''.

	afb. 279 Stoom		afb. 279 Stoom
			'''de golvende lijn van een ééncilindermachine'''

	Als men de machine dus laat lopen met deze ongelijk aandrijvende kracht, dan zal de omwentelingssnelheid van de machine zeer onregelmatig worden.		Als men de machine dus laat lopen met deze '''ongelijk aandrijvende kracht''', dan zal '''de omwentelingssnelheid van de machine zeer onregelmatig''' worden.

	Oplossing: een vliegwiel met massa		==='''Oplossing: een vliegwiel met massa'''===
	Als men de omwentelingssnelheid van de machine gelijkmatiger wil maken, dan moet de machine voorzien worden van een onderdeel dat tijdelijk het overschot van de energie (arbeidsvermogen van beweging) in zich opneemt, om dat dan later weer, op het moment dat er een energie tekort optreedt, weer af te geven als aanvulling van arbeidsvermogen.		Als men de omwentelingssnelheid van de machine '''gelijkmatiger''' wil '''maken''', dan moet de '''machine voorzien''' worden van een onderdeel dat tijdelijk het overschot van de energie (arbeidsvermogen van beweging) in zich opneemt, om dat dan later weer, op het moment dat er een energie tekort optreedt, weer af te geven als aanvulling van arbeidsvermogen.
	<br>Dit noodzakelijke onderdeel van de machine is nu het vliegwiel.		<br>Dit noodzakelijke '''onderdeel van de machine is''' nu '''het vliegwiel'''.

	In de grafische afbeelding verdeelt de lijn van van gelijke arbeid de arbeidsenergie in twee delen, het bovenste is een arbeidsoverschot en het onderste A, gearceerd, is een arbeidstekort.		In de grafische afbeelding verdeelt '''de lijn van van gelijke arbeid''' de arbeidsenergie in '''twee delen''', het bovenste is een '''arbeidsoverschot''' en het onderste A, gearceerd, is een '''arbeidstekort'''.
	<br>Het vliegwiel ~~Moet~~ daarbij zo zwaar gekozen worden, dat het zo goed mogelijk het overschot en het tekort aan arbeidsvermogen met elkaar vereffent, zodat het arbeidsvermogen van beweging in de praktijk zo dicht mogelijk de lijn van gelijke arbeid nadert.		<br>'''Het vliegwiel''' moet daarbij '''zo zwaar''' gekozen worden, dat het '''zo goed mogelijk het overschot en het tekort aan arbeidsvermogen met elkaar vereffent''', zodat '''het arbeidsvermogen van beweging in de praktijk zo dicht mogelijk de lijn van gelijke arbeid nadert'''.

	Volkomen bereikbaar is dit natuurlijk niet. De velg van het vliegwiel zal steeds een maximum snelheid V1 en een minimumsnelheid V2 bereiken, terwijl de juiste snelheid V had moeten zijn.		'''Volkomen bereikbaar is dit natuurlijk niet'''.
			<br>De velg van het vliegwiel zal steeds een maximum snelheid V1 en een minimumsnelheid V2 bereiken, terwijl de juiste snelheid V had moeten zijn.
	<br>Voor een vliegwiel wordt daarom gerekend met een breuk:		<br>Voor een vliegwiel wordt daarom gerekend met een breuk:
	<br>(V1-V2):V = de graad van oneenparigheid		<br>'''(V1-V2):V = de graad van oneenparigheid'''

	Hoe kleiner de waarde van deze breuk voor een bepaald vliegwiel aan een bepaalde machine is, hoe gelijkmatiger de machine door de werking van het vliegwiel zal gaan lopen.		Hoe '''kleiner de waarde''' '''van deze breuk''' voor een bepaald vliegwiel aan een bepaalde machine is, '''hoe gelijkmatiger de machine''' door de werking van het vliegwiel zal gaan lopen.
	<br>Bij machines die een zeer regelmatige belasting aandrijven, zoals generatoren, maar ook b.v. centrifugaalpompen van een gemaal, moet de breuk van de graad van oneenparigheid zeer klein worden, meestal tussen 0,02 en 0,03.		<br>Bij machines die een '''zeer regelmatige belasting''' aandrijven, zoals generatoren, maar ook b.v. centrifugaalpompen van een gemaal, moet de breuk van '''de graad van oneenparigheid zeer klein''' worden, meestal tussen 0,02 en 0,03.

	Bij zuiger(~~stoom0machines~~ die met riemen of snaren een heel drijfwerk van een fabriek in beweging brengen, kan men lichtere vliegwielen kiezen, omdat men dan eigenlijk gebruik maakt van de situatie dat het zware drijfwerk (eenmaal in beweging gebracht) zelf als een vliegwiel werkt.		Bij zuiger(stoom)machines die met riemen of snaren '''een heel drijfwerk van een fabriek in beweging''' brengen, kan men '''lichtere vliegwielen''' kiezen, omdat men dan eigenlijk gebruik maakt van de situatie dat '''het zware drijfwerk''' (eenmaal in beweging gebracht) '''zelf als een vliegwiel''' werkt.

	Om het aantal omwentelingen van een zuiger(stoom)machine zo constant mogelijk te houden bij een voortdurende afwisseling van de belasting kan de machine het beste een regulateur krijgen, die het aantal omwentelingen regelt en aan de belasting aanpast. Een goed werkende regulateur zal ervoor zorgen dat de machine, met vol geopende stoomafsluiter, zonder belasting, nauwelijks meer omwentelingen maakt dan bij volle belasting.		Om het aantal '''omwentelingen''' van een zuiger(stoom)machine '''zo constant mogelijk''' te houden '''bij een voortdurende afwisseling van de belasting''' kan de machine het beste '''een [[regulateur]]''' krijgen, die '''het aantal omwentelingen regelt''' en zo '''aan de belasting aanpast'''. Een goed werkende regulateur zal ervoor zorgen dat de machine, met vol geopende stoomafsluiter, zonder belasting, nauwelijks meer omwentelingen maakt dan bij volle belasting.

	In situatie waarbij de machine een constante belasting moet aandrijven is een regulateur minder noodzakelijk. Hier kan het gewenste aantal omwentelingen goed in de hand gehouden worden met het openen of knijpen van de stoomafsluiter. In een dergelijk geval kan de machine dan beter beveiligd worden met een overtoerenbeveiliging: als de machine door omstandigheden (verlies aan belasting) op hol zou dreigen te slaan, ~~zoegt~~ een beveiligingsmechaniek ervoor dat de stoomtoevoer wordt afgesloten.		In situatie waarbij de machine '''een constante belasting''' moet aandrijven is '''een regulateur minder noodzakelijk'''. Hier kan het gewenste aantal omwentelingen goed in de hand gehouden worden met het '''openen of knijpen van de stoomafsluiter'''. In een dergelijk geval kan de machine dan beter '''beveiligd''' worden''' met een overtoerenbeveiliging''': als de machine door omstandigheden (verlies aan belasting) op hol zou dreigen te slaan, zorgt een beveiligingsmechaniek ervoor dat de stoomtoevoer wordt afgesloten.
	<br>Dit laatste is ook van toepassing op de machines van het ir. D.F. Woudagemaal.		<br>Dit laatste is ook van toepassing op de machines van het ir. D.F. Woudagemaal.

	[[Bestand:Vliegwiel k.JPG\|400x600px\|link=]]		[[Bestand:Vliegwiel k.JPG\|400x600px\|link=]]

	Een '''vliegwiel geeft deze opgeslagen energie (arbeidsvermogen van beweging) weer af''' '''tussen de twee arbeidsslagen''' in.		Een '''vliegwiel geeft deze opgeslagen energie (arbeidsvermogen van beweging) weer af''' '''tussen de twee arbeidsslagen''' in.
	Vooral bij een '''één-cilinder [[stoommachine]]''', '''tandem-[[stoommachine]]''' of '''verbrandingsmotor''' is '''een groot vliegwiel essentieel''' om de motor aan te kunnen zetten en rustig te kunnen laten lopen.		Vooral bij een '''één-cilinder [[stoommachine]]''', '''tandem-[[stoommachine]]''' of '''verbrandingsmotor''' is '''een groot vliegwiel essentieel''' om de motor aan te kunnen zetten en rustig te kunnen laten lopen.