Opvoerwerktuig - Bewerkingsoverzicht

Cierick Goos: Toegankelijkheid verbeterd

2024-03-29T12:42:16Z

Toegankelijkheid verbeterd

← Oudere versie		Versie van 29 mrt 2024 14:42
Regel 1:		Regel 1:
	[[Bestand:Dijken.jpg\|miniatuur\|Tonmolens op een dijk]]		[[Bestand:Dijken.jpg\|miniatuur\|alt=""\|Tonmolens op een dijk]]
	De monniken die in de 10e eeuw zijn begonnen met het ontginnen van land, hadden niet veel anders tot hun beschikking dan emmers. Daarmee hoosden zij het overtollige water weg uit de akkertjes die zij wilden ontginnen. Dit, nadat zij er eerst dijkjes omheen hadden gelegd, anders zou het ook nog uitlopen op het: water naar de zee dragen. De emmers en de afvoergoten hebben het relatief lang volgehouden		De monniken die in de 10e eeuw zijn begonnen met het ontginnen van land, hadden niet veel anders tot hun beschikking dan emmers. Daarmee hoosden zij het overtollige water weg uit de akkertjes die zij wilden ontginnen. Dit, nadat zij er eerst dijkjes omheen hadden gelegd, anders zou het ook nog uitlopen op het: water naar de zee dragen. De emmers en de afvoergoten hebben het relatief lang volgehouden

Regel 8:		Regel 8:

	==Verdringingswerktuigen==		==Verdringingswerktuigen==
	[[Bestand:Wipmolen.jpg\|miniatuur\|rechtop=0.75\|Wipmolen met scheprad.]]		[[Bestand:Wipmolen.jpg\|miniatuur\|rechtop=0.75\|alt=""\|Wipmolen met scheprad.]]

	Verdringingswerktuigen zijn: Scheprad, Vijzel en Zuigerpomp.		Verdringingswerktuigen zijn: Scheprad, Vijzel en Zuigerpomp.
Regel 16:		Regel 16:
	Het scheprad heeft als belangrijk nadeel dat het veel ruimte in beslag neemt en het rendement tamelijk laag is. De opvoerhoogte van een scheprad is 1 à 2 meter. Het blad van het scheprad ketst eerst op het water voordat het water opschept. De vorm van een blad speelt mee in het uiteindelijke rendement. Het scheprad wordt verdrongen door de vijzel.		Het scheprad heeft als belangrijk nadeel dat het veel ruimte in beslag neemt en het rendement tamelijk laag is. De opvoerhoogte van een scheprad is 1 à 2 meter. Het blad van het scheprad ketst eerst op het water voordat het water opschept. De vorm van een blad speelt mee in het uiteindelijke rendement. Het scheprad wordt verdrongen door de vijzel.

	[[Bestand:Atlantis.jpg\|miniatuur\|rechtop=0.75\|De Húnzer poldermûne is uitgerust met een vijzel]]		[[Bestand:Atlantis.jpg\|miniatuur\|rechtop=0.75\|alt=""\|De Húnzer poldermûne is uitgerust met een vijzel]]
	De vijzel is eigenlijk in grote delen van het land gemeengoed geworden in de poldermolen. Belangrijke voordelen van een vijzel: een minimaal ruimtegebruik. De vijzel ligt in de vijzelbak onder de molen. De waterlopen stromen tot aan de molen. Een vijzel kan het water hoger opvoeren dan een scheprad, een goede vijzel kan 4 meter hoogteverschil overbruggen. Mocht dat niet voldoende zijn, dan kunnen poldermolens in een molengang geplaatst worden waardoor een nog grotere opvoerhoogte bereikt kan worden.		De vijzel is eigenlijk in grote delen van het land gemeengoed geworden in de poldermolen. Belangrijke voordelen van een vijzel: een minimaal ruimtegebruik. De vijzel ligt in de vijzelbak onder de molen. De waterlopen stromen tot aan de molen. Een vijzel kan het water hoger opvoeren dan een scheprad, een goede vijzel kan 4 meter hoogteverschil overbruggen. Mocht dat niet voldoende zijn, dan kunnen poldermolens in een molengang geplaatst worden waardoor een nog grotere opvoerhoogte bereikt kan worden.

Regel 25:		Regel 25:
	De Zuigerpomp werd bij de eerste stoomgemalen in Nederland toegepast en is tot ca. 1825 in gebruik geweest. De drie stoomgemalen van de Haarlemmermeer (Cruquius, Leeghwater en Lijnden) waren ook uitgerust met zuigerpompen. Per gemaal waren negen zuigerpompen geïnstalleerd.		De Zuigerpomp werd bij de eerste stoomgemalen in Nederland toegepast en is tot ca. 1825 in gebruik geweest. De drie stoomgemalen van de Haarlemmermeer (Cruquius, Leeghwater en Lijnden) waren ook uitgerust met zuigerpompen. Per gemaal waren negen zuigerpompen geïnstalleerd.

	[[Bestand:Stoomgemaal-leeghwater-hme.jpg\|miniatuur\|links\|Stoomgemaal Leeghwater met balansarmen waarmee de pompen worden bediend.]]		[[Bestand:Stoomgemaal-leeghwater-hme.jpg\|miniatuur\|links\|alt=""\|Stoomgemaal Leeghwater met balansarmen waarmee de pompen worden bediend.]]

	De pompen werden veelal bewogen door balansarmen, een principe dat voortkwam uit de installatie van stoom-mijnpompen in Engeland (Cornwall). Omdat er bij de zuigerpomp die in deze gemalen zijn toegepast geen sprake is van drukverschillen is het in werktuigbouwkundige zin geen zuigerpomp. De zuigerpomp die bij deze drie gemalen is gebruikt kan nog het beste worden vergeleken met grote schepemmers. Het principe van een echte zuigerpomp is wel gebruikt, maar weinig effectief gebleken.		De pompen werden veelal bewogen door balansarmen, een principe dat voortkwam uit de installatie van stoom-mijnpompen in Engeland (Cornwall). Omdat er bij de zuigerpomp die in deze gemalen zijn toegepast geen sprake is van drukverschillen is het in werktuigbouwkundige zin geen zuigerpomp. De zuigerpomp die bij deze drie gemalen is gebruikt kan nog het beste worden vergeleken met grote schepemmers. Het principe van een echte zuigerpomp is wel gebruikt, maar weinig effectief gebleken.
Regel 32:		Regel 32:

	==Stromingswerktuigen==		==Stromingswerktuigen==
	[[Bestand:Engelse_centrifugaalpompen_k.jpg\|miniatuur\|Engelse centrifugaalpompen, gedreven door een verticale stoommachine.]]		[[Bestand:Engelse_centrifugaalpompen_k.jpg\|miniatuur\|alt=""\|Engelse centrifugaalpompen, gedreven door een verticale stoommachine.]]
	De stromingswerktuigen zijn: Centrifugaalpomp (radiaal), Schroefpomp (axiaal) en de Schroefcentrifugaalpomp (half-axiaalpomp).		De stromingswerktuigen zijn: Centrifugaalpomp (radiaal), Schroefpomp (axiaal) en de Schroefcentrifugaalpomp (half-axiaalpomp).

Regel 42:		Regel 42:
	De [[centrifugaalpomp]] is frequent toegepast als opvoerwerktuig in stoomgemalen, maar ook nog wel in dieselgemalen en een enkel elektrisch gemaal. Inmiddels zijn er ook andere opvoerwerktuigen in de gemalen gebruikt.		De [[centrifugaalpomp]] is frequent toegepast als opvoerwerktuig in stoomgemalen, maar ook nog wel in dieselgemalen en een enkel elektrisch gemaal. Inmiddels zijn er ook andere opvoerwerktuigen in de gemalen gebruikt.

	[[Bestand:Schroefpomp_Leppedyk_k.jpg\|miniatuur\|links\|De schroefpomp van stoomgemaal De Leppedyk bij Grou.]]		[[Bestand:Schroefpomp_Leppedyk_k.jpg\|miniatuur\|links\|alt=""\|De schroefpomp van stoomgemaal De Leppedyk bij Grou.]]
	===De Schroefpomp===		===De Schroefpomp===
	De schroefpomp wordt zowel in de [[poldergemaal\|poldergemalen]] als in [[boezemgemaal\|boezemgemalen]] toegepast. Hun formaat hangt af van de locatie, waar ze worden opgesteld. De schroef van de schroefpomp is, evenals de centrifugaalpomp, opgesteld in een gesloten circuit en heeft een axiale stromingswerking. Dat betekent dat het rendement sterk is toegenomen vergeleken met de vijzel: dat is een schroef die in een "open bak" draait en waarlangs lekwater kan terugvloeien.		De schroefpomp wordt zowel in de [[poldergemaal\|poldergemalen]] als in [[boezemgemaal\|boezemgemalen]] toegepast. Hun formaat hangt af van de locatie, waar ze worden opgesteld. De schroef van de schroefpomp is, evenals de centrifugaalpomp, opgesteld in een gesloten circuit en heeft een axiale stromingswerking. Dat betekent dat het rendement sterk is toegenomen vergeleken met de vijzel: dat is een schroef die in een "open bak" draait en waarlangs lekwater kan terugvloeien.

	[[Categorie:Waterbeheer]]		[[Categorie:Waterbeheer]]

Cierick Goos: inhoud aangepast

2024-03-10T10:05:45Z

inhoud aangepast

← Oudere versie		Versie van 10 mrt 2024 12:05
Regel 12:		Regel 12:
	Verdringingswerktuigen zijn: Scheprad, Vijzel en Zuigerpomp.		Verdringingswerktuigen zijn: Scheprad, Vijzel en Zuigerpomp.

	Het wachten was op de doorbraak van de [[poldermolen]]. De eerste bescheiden molen, die land kon droogmalen was de wipmolen. Dit molentype wordt zo genoemd omdat de onderkant op een pyramide lijkt en op de punt daarvan het bovenhuis staat. Het opvoerwerktuig is een scheprad, in de beginperiode van hout, later in de 19e eeuw wordt dat van staal geklonken.		Het wachten was op de doorbraak van de poldermolen. De eerste bescheiden molen, die land kon droogmalen was de wipmolen. Dit molentype wordt zo genoemd omdat de onderkant op een pyramide lijkt en op de punt daarvan het bovenhuis staat. Het opvoerwerktuig is een scheprad, in de beginperiode van hout, later in de 19e eeuw wordt dat van staal geklonken.

	Het scheprad heeft als belangrijk nadeel dat het veel ruimte in beslag neemt en het rendement tamelijk laag is. De opvoerhoogte van een scheprad is 1 à 2 meter. Het blad van het scheprad ketst eerst op het water voordat het water opschept. De vorm van een blad speelt mee in het uiteindelijke rendement. Het scheprad wordt verdrongen door de vijzel.		Het scheprad heeft als belangrijk nadeel dat het veel ruimte in beslag neemt en het rendement tamelijk laag is. De opvoerhoogte van een scheprad is 1 à 2 meter. Het blad van het scheprad ketst eerst op het water voordat het water opschept. De vorm van een blad speelt mee in het uiteindelijke rendement. Het scheprad wordt verdrongen door de vijzel.

Cierick Goos: inhoud aangepast

2024-03-06T15:46:34Z

inhoud aangepast

← Oudere versie		Versie van 6 mrt 2024 17:46
Regel 8:		Regel 8:

	==Verdringingswerktuigen==		==Verdringingswerktuigen==
	[[Bestand:Wipmolen.jpg\|miniatuur\|rechtop=0.75\|Wipmolen met scheprad.]]~~Verdringingswerktuigen zijn: [[Scheprad]], [[Vijzel]] en Zuigerpomp.~~		[[Bestand:Wipmolen.jpg\|miniatuur\|rechtop=0.75\|Wipmolen met scheprad.]]

	~~Het wachten was op de doorbraak van de [[poldermolen]]. De eerste bescheiden molen~~, ~~die land kon droogmalen was de wipmolen. Dit molentype wordt zo genoemd omdat de onderkant op een pyramide lijkt~~ en ~~op de punt daarvan het bovenhuis staat. Het opvoerwerktuig is een [[scheprad]], in de beginperiode van hout, later in de 19e eeuw wordt dat van staal geklonken~~.		Verdringingswerktuigen zijn: Scheprad, Vijzel en Zuigerpomp.

	Het scheprad heeft als belangrijk nadeel dat het veel ruimte in beslag neemt en het rendement tamelijk laag is. De opvoerhoogte van een scheprad is 1 à 2 meter. Het blad van het scheprad ketst eerst op het water voordat het water opschept. De vorm van een blad speelt mee in het uiteindelijke rendement. ~~(zie ook bij: [[scheprad]])~~ Het scheprad wordt verdrongen door de vijzel.		Het wachten was op de doorbraak van de [[poldermolen]]. De eerste bescheiden molen, die land kon droogmalen was de wipmolen. Dit molentype wordt zo genoemd omdat de onderkant op een pyramide lijkt en op de punt daarvan het bovenhuis staat. Het opvoerwerktuig is een scheprad, in de beginperiode van hout, later in de 19e eeuw wordt dat van staal geklonken.

			Het scheprad heeft als belangrijk nadeel dat het veel ruimte in beslag neemt en het rendement tamelijk laag is. De opvoerhoogte van een scheprad is 1 à 2 meter. Het blad van het scheprad ketst eerst op het water voordat het water opschept. De vorm van een blad speelt mee in het uiteindelijke rendement. Het scheprad wordt verdrongen door de vijzel.

	[[Bestand:Atlantis.jpg\|miniatuur\|rechtop=0.75\|De Húnzer poldermûne is uitgerust met een vijzel]]		[[Bestand:Atlantis.jpg\|miniatuur\|rechtop=0.75\|De Húnzer poldermûne is uitgerust met een vijzel]]
	De vijzel is eigenlijk in grote delen van het land gemeengoed geworden in de poldermolen. Belangrijke voordelen van een vijzel: een minimaal ruimtegebruik. De [[vijzel]] ligt in de vijzelbak onder de molen. De waterlopen stromen tot aan de molen. Een vijzel kan het water hoger opvoeren dan een scheprad, een goede vijzel kan 4 meter hoogteverschil overbruggen. Mocht dat niet voldoende zijn, dan kunnen poldermolens in een molengang geplaatst worden waardoor een nog grotere opvoerhoogte bereikt kan worden.		De vijzel is eigenlijk in grote delen van het land gemeengoed geworden in de poldermolen. Belangrijke voordelen van een vijzel: een minimaal ruimtegebruik. De vijzel ligt in de vijzelbak onder de molen. De waterlopen stromen tot aan de molen. Een vijzel kan het water hoger opvoeren dan een scheprad, een goede vijzel kan 4 meter hoogteverschil overbruggen. Mocht dat niet voldoende zijn, dan kunnen poldermolens in een molengang geplaatst worden waardoor een nog grotere opvoerhoogte bereikt kan worden.

	In de beginperiode werd de vijzel ook van hout gemaakt, later van staal. De langere vijzel stelde de fabrikant in het begin voor problemen: staal mocht niet door gaan buigen. Ook al er werd er een groter rendement bereikt, er was wel sprake van waterverlies of lekverlies. Niet iedere kubieke meter water die werd opgepompt haalde ook de andere kant. ~~(zie ook bij: [[vijzel]])~~		In de beginperiode werd de vijzel ook van hout gemaakt, later van staal. De langere vijzel stelde de fabrikant in het begin voor problemen: staal mocht niet door gaan buigen. Ook al er werd er een groter rendement bereikt, er was wel sprake van waterverlies of lekverlies. Niet iedere kubieke meter water die werd opgepompt haalde ook de andere kant.

	De vijzel is een zeer veelvuldig gebruikt opvoerwerktuig in poldermolens en later ook in stoomgemalen. Afhankelijk van het landsdeel wordt er ook gesproken van een schroef (wordt vooral in Groningen veelvuldig gebruikt).		De vijzel is een zeer veelvuldig gebruikt opvoerwerktuig in poldermolens en later ook in stoomgemalen. Afhankelijk van het landsdeel wordt er ook gesproken van een schroef (wordt vooral in Groningen veelvuldig gebruikt).
Regel 36:		Regel 38:
	De volgende stap was de introductie van de [[centrifugaalpomp]]. Deze pomp werd in 1861 voor het eerst op de wereldtentoonstelling in Londen aan het grote publiek getoond door de Engelsman Gwynnes. De [[centrifugaalpomp]] heeft als belangrijk voordeel dat de aanvoerbuis onder het wateroppervlak ligt. Dit maakt het mogelijk om onder alle weersomstandigheden te kunnen blijven werken. De pomp heeft een radiale werking.		De volgende stap was de introductie van de [[centrifugaalpomp]]. Deze pomp werd in 1861 voor het eerst op de wereldtentoonstelling in Londen aan het grote publiek getoond door de Engelsman Gwynnes. De [[centrifugaalpomp]] heeft als belangrijk voordeel dat de aanvoerbuis onder het wateroppervlak ligt. Dit maakt het mogelijk om onder alle weersomstandigheden te kunnen blijven werken. De pomp heeft een radiale werking.

	Het [[ir. D.F. Woudagemaal]] heeft acht centrifugaalpompen die in Utrecht door de fabriek van Louis Smulders/ Jaffa in 1920 zijn gemaakt en geplaatst. Omdat er sprake is van een gesloten circuit is het rendement van de centrifugaalpomp veel groter dan het [[scheprad]] en de [[vijzel]].		Het [[ir. D.F. Woudagemaal]] heeft acht centrifugaalpompen die in Utrecht door de fabriek van Louis Smulders/ Jaffa in 1920 zijn gemaakt en geplaatst. Omdat er sprake is van een gesloten circuit is het rendement van de centrifugaalpomp veel groter dan het scheprad en de vijzel.

	De [[centrifugaalpomp]] is frequent toegepast als opvoerwerktuig in stoomgemalen, maar ook nog wel in dieselgemalen en een enkel elektrisch gemaal. Inmiddels zijn er ook andere opvoerwerktuigen in de gemalen gebruikt.		De [[centrifugaalpomp]] is frequent toegepast als opvoerwerktuig in stoomgemalen, maar ook nog wel in dieselgemalen en een enkel elektrisch gemaal. Inmiddels zijn er ook andere opvoerwerktuigen in de gemalen gebruikt.

Cierick Goos: Opmaak en inhoud aangepast

2024-01-23T10:34:17Z

Opmaak en inhoud aangepast

Wijzigingen bekijken

Cierick Goos: Dode links verwijderd

2024-01-15T15:22:44Z

Dode links verwijderd

← Oudere versie		Versie van 15 jan 2024 17:22
Regel 44:		Regel 44:
	Afhankelijk van het landsdeel wordt er ook gesproken van een '''schroef''' (wordt vooral in '''Groningen''' veelvuldig gebruikt).		Afhankelijk van het landsdeel wordt er ook gesproken van een '''schroef''' (wordt vooral in '''Groningen''' veelvuldig gebruikt).

	De '''Zuigerpomp''' werd '''bij de eerste stoomgemalen in Nederland toegepast''' en is '''tot ca. 1825''' in gebruik geweest. De drie stoomgemalen van de ~~'''[[~~Haarlemmermeer~~]]'''~~ ('''[[Cruquius]], Leeghwater en Lijnden''') waren ook '''uitgerust met zuigerpompen'''. Per gemaal waren negen zuigerpompen geïnstalleerd.		De '''Zuigerpomp''' werd '''bij de eerste stoomgemalen in Nederland toegepast''' en is '''tot ca. 1825''' in gebruik geweest. De drie stoomgemalen van de Haarlemmermeer ('''[[Cruquius]], Leeghwater en Lijnden''') waren ook '''uitgerust met zuigerpompen'''. Per gemaal waren negen zuigerpompen geïnstalleerd.

	[[Bestand:Stoomgemaal-leeghwater-hme.jpg\|555×324px\|link=]]		[[Bestand:Stoomgemaal-leeghwater-hme.jpg\|555×324px\|link=]]

Cierick Goos: Dode links verwijderd

2023-02-14T15:39:31Z

Dode links verwijderd

imported>Cierick Goos: Categorie toegevoegd

2021-09-23T16:08:26Z

Categorie toegevoegd

← Oudere versie		Versie van 23 sep 2021 18:08
Regel 89:		Regel 89:

	[[Bestand:Centrifugaalpomp_k.JPG‎\|600×400px\|link=]]		[[Bestand:Centrifugaalpomp_k.JPG‎\|600×400px\|link=]]

			<br>
			[[Category:Waterbeheer]]

imported>Jan Pieter Rottine op 3 nov 2013 om 22:11

2013-11-03T22:11:40Z

← Oudere versie		Versie van 4 nov 2013 00:11
Regel 1:		Regel 1:
	~~'''Opvoerwerktuig'''~~		Nu ruim tien jaar geleden moest iedere leerling van een groep van de basisschool eens een spreekbeurt houden. Een van de leerlingen koos een onderwerp uit zijn eigen leefomgeving: de '''[[polder]]'''. Het was inderdaad wat hij dagelijks om zich heen zag ook al was dat in het stedelijk gebied. Dagelijks moest hij tegen een dijk ('''Dijkslootpad''') opfietsen die het verschil van plm. 4 meter tussen de twee polders markeerde. De Ringdijk was de scheiding tussen de Grote en Kleine Kalkovenschepolder die op - 1.85 m NAP ligt en de dieper gelegen Vierambachtspolder op - 5.10 m. NAP.

	Nu ruim tien jaar geleden moest iedere leerling van een groep van de basisschool een spreekbeurt houden. Een van de leerlingen koos een onderwerp uit zijn eigen leefomgeving: de '''[[polder]]'''. Het was inderdaad wat hij dagelijks om zich heen zag ook al was dat in het stedelijk gebied. Dagelijks moest hij tegen een dijk ('''Dijkslootpad''') opfietsen die het verschil van plm. 4 meter tussen de twee polders markeerde. De Ringdijk was de scheiding tussen de Grote en Kleine Kalkovenschepolder die op - 1.85 m NAP ligt en de dieper gelegen Vierambachtspolder op - 5.10 m. NAP.

	Wat die spreekbeurt nu zo bijzonder maakte was dat hij het aandurfde om bij het begin van zijn spreekbeurt het liedje: ,,		Wat die spreekbeurt nu zo bijzonder maakte was dat hij het aandurfde om bij het begin van zijn spreekbeurt het liedje: ,,

imported>Jan Pieter Rottine op 3 nov 2013 om 22:04

2013-11-03T22:04:52Z

← Oudere versie		Versie van 4 nov 2013 00:04
Regel 90:		Regel 90:
	<br>'''Na de afsluiting van de [[Zuiderzee]]''' door de '''[[Afsluitdijk]]''', werd de '''opvoerhoogte''' voor de pompen van het Woudagemaal '''kleiner'''. Daarom zijn destijds de '''schoepen''' van de centrifugaalpompen in het Woudagemaal '''enigszins aangepast in axiale richting''', om zo tot een '''beter rendement''' te kunnen komen.		<br>'''Na de afsluiting van de [[Zuiderzee]]''' door de '''[[Afsluitdijk]]''', werd de '''opvoerhoogte''' voor de pompen van het Woudagemaal '''kleiner'''. Daarom zijn destijds de '''schoepen''' van de centrifugaalpompen in het Woudagemaal '''enigszins aangepast in axiale richting''', om zo tot een '''beter rendement''' te kunnen komen.

	[[Bestand:		[[Bestand:Centrifugaalpomp_k.JPG‎\|600×400px\|link=]]

imported>Jan Pieter Rottine op 3 nov 2013 om 22:01

2013-11-03T22:01:35Z

← Oudere versie		Versie van 4 nov 2013 00:01
Regel 90:		Regel 90:
	<br>'''Na de afsluiting van de [[Zuiderzee]]''' door de '''[[Afsluitdijk]]''', werd de '''opvoerhoogte''' voor de pompen van het Woudagemaal '''kleiner'''. Daarom zijn destijds de '''schoepen''' van de centrifugaalpompen in het Woudagemaal '''enigszins aangepast in axiale richting''', om zo tot een '''beter rendement''' te kunnen komen.		<br>'''Na de afsluiting van de [[Zuiderzee]]''' door de '''[[Afsluitdijk]]''', werd de '''opvoerhoogte''' voor de pompen van het Woudagemaal '''kleiner'''. Daarom zijn destijds de '''schoepen''' van de centrifugaalpompen in het Woudagemaal '''enigszins aangepast in axiale richting''', om zo tot een '''beter rendement''' te kunnen komen.

			[[Bestand:
	~~(in bewerking; versie 5 augustus 2013)~~

← Oudere versie		Versie van 14 feb 2023 17:39
Regel 19:		Regel 19:
	</ul>		</ul>

	'''Verdringingswerktuigen zijn''': '''[[Scheprad]]''', '''[[Vijzel]]''' en '''[[Zuigerpomp]]'''.		'''Verdringingswerktuigen zijn''': '''[[Scheprad]]''', '''[[Vijzel]]''' en '''Zuigerpomp'''.

	Het wachten was op '''de doorbraak''' van de '''[[poldermolen]]'''.		Het wachten was op '''de doorbraak''' van de '''[[poldermolen]]'''.
Regel 27:		Regel 27:
	[[Bestand:Wipmolen.jpg\|394×600px\|link=]]		[[Bestand:Wipmolen.jpg\|394×600px\|link=]]

	'''[[Het scheprad]]''' heeft als belangrijk '''nadeel''' dat het '''veel ruimte in beslag''' neemt en het '''rendement tamelijk laag'''. De '''opvoerhoogte van een scheprad is 1 à 2 meter'''.		'''Het scheprad''' heeft als belangrijk '''nadeel''' dat het '''veel ruimte in beslag''' neemt en het '''rendement tamelijk laag'''. De '''opvoerhoogte van een scheprad is 1 à 2 meter'''.
	<br>Het blad van het scheprad ketst eerst op het water voordat het water opschept. De vorm van een blad speelt mee in het uiteindelijke rendement.		<br>Het blad van het scheprad ketst eerst op het water voordat het water opschept. De vorm van een blad speelt mee in het uiteindelijke rendement.
	<br>'''(zie ook bij: [[scheprad]])'''		<br>'''(zie ook bij: [[scheprad]])'''
Regel 42:		Regel 42:

	De vijzel is een '''zeer veelvuldig gebruikt opvoerwerktuig''' in '''poldermolens''' en later ook in stoomgemalen.		De vijzel is een '''zeer veelvuldig gebruikt opvoerwerktuig''' in '''poldermolens''' en later ook in stoomgemalen.
	Afhankelijk van het landsdeel wordt er ook gesproken van een '''schroef''' (wordt vooral in '''[[Groningen]]''' veelvuldig gebruikt).		Afhankelijk van het landsdeel wordt er ook gesproken van een '''schroef''' (wordt vooral in '''Groningen''' veelvuldig gebruikt).

	De '''Zuigerpomp''' werd '''bij de eerste stoomgemalen in Nederland toegepast''' en is '''tot ca. 1825''' in gebruik geweest. De drie stoomgemalen van de '''[[Haarlemmermeer]]''' ('''[[Cruquius]], [[Leeghwater]] en [[Lijnden]]''') waren ook '''uitgerust met zuigerpompen'''. Per gemaal waren negen zuigerpompen geïnstalleerd.		De '''Zuigerpomp''' werd '''bij de eerste stoomgemalen in Nederland toegepast''' en is '''tot ca. 1825''' in gebruik geweest. De drie stoomgemalen van de '''[[Haarlemmermeer]]''' ('''[[Cruquius]], Leeghwater en Lijnden''') waren ook '''uitgerust met zuigerpompen'''. Per gemaal waren negen zuigerpompen geïnstalleerd.

	[[Bestand:Stoomgemaal-leeghwater-hme.jpg\|555×324px\|link=]]		[[Bestand:Stoomgemaal-leeghwater-hme.jpg\|555×324px\|link=]]
Regel 65:		Regel 65:

	De '''[[centrifugaalpomp]]''' heeft als belangrijk '''voordeel''' dat de '''aanvoerbuis onder het wateroppervlak''' ligt. Dit maakt het mogelijk om '''onder alle weersomstandigheden te kunnen blijven werken'''. De pomp heeft een''' radiale werking'''.		De '''[[centrifugaalpomp]]''' heeft als belangrijk '''voordeel''' dat de '''aanvoerbuis onder het wateroppervlak''' ligt. Dit maakt het mogelijk om '''onder alle weersomstandigheden te kunnen blijven werken'''. De pomp heeft een''' radiale werking'''.
	Het '''[[ir. D.F. Woudagemaal]]''' heeft '''acht [[centrifugaalpompen]]''' die in '''Utrecht''' door de fabriek van '''Louis Smulders/ Jaffa''' in 1920 zijn gemaakt en geplaatst.		Het '''[[ir. D.F. Woudagemaal]]''' heeft '''acht centrifugaalpompen''' die in '''Utrecht''' door de fabriek van '''Louis Smulders/ Jaffa''' in 1920 zijn gemaakt en geplaatst.
	<br>Omdat er sprake is van '''een gesloten circuit''' is het '''rendement van de centrifugaalpomp veel groter''' '''dan het [[scheprad]] en de [[vijzel]]'''.		<br>Omdat er sprake is van '''een gesloten circuit''' is het '''rendement van de centrifugaalpomp veel groter''' '''dan het [[scheprad]] en de [[vijzel]]'''.
	In het Woudagemaal is nergens goed te zien hoe '''diep de aanvoerbuis onder het wateroppervlak''' steekt.		In het Woudagemaal is nergens goed te zien hoe '''diep de aanvoerbuis onder het wateroppervlak''' steekt.
Regel 76:		Regel 76:

	'''De Schroefpomp'''		'''De Schroefpomp'''
	De '''[[schroefpomp]]''' wordt zowel in de '''[[poldergemaal\|poldergemalen]]''' als in '''[[boezemgemaal\|boezemgemalen]]''' toegepast. Hun '''formaat hangt af van de locatie''', waar ze worden opgesteld. De '''schroef''' van de schroefpomp is, evenals de centrifugaalpomp, opgesteld '''in een gesloten circuit''' en heeft een '''axiale stromingswerking'''. Dat betekent dat '''het rendement sterk is toegenomen''' vergeleken met de vijzel: dat is een schroef die in een "open bak" draait en waarlangs lekwater kan terugvloeien.		De '''schroefpomp''' wordt zowel in de '''[[poldergemaal\|poldergemalen]]''' als in '''[[boezemgemaal\|boezemgemalen]]''' toegepast. Hun '''formaat hangt af van de locatie''', waar ze worden opgesteld. De '''schroef''' van de schroefpomp is, evenals de centrifugaalpomp, opgesteld '''in een gesloten circuit''' en heeft een '''axiale stromingswerking'''. Dat betekent dat '''het rendement sterk is toegenomen''' vergeleken met de vijzel: dat is een schroef die in een "open bak" draait en waarlangs lekwater kan terugvloeien.
	<br>De polder-stoomgemalen werkten of met een schroefpomp, of met een centrifugaalpomp.		<br>De polder-stoomgemalen werkten of met een schroefpomp, of met een centrifugaalpomp.