Vijzel

Uit wiki

Ga naar: navigatie, zoeken

In een poldermolen werd aanvankelijk een scheprad gebruikt.

410×599px

Omdat het rendement door het waterverlies niet erg groot was en een scheprad veel ruimte in beslag nam naast de poldermolen, werd er nagedacht over een beter opvoerwerktuig.

450×300px

De vijzel werd geïntroduceerd. Eerst van hout en later van staal. Een vijzel, of schroef, kan het water tot een grotere hoogte opvoeren: 4 - 5 meter.

368×495px

De vijzel werd onder de poldermolen en in de watergang ingebouwd, waaruit het water moest worden opgevoerd.
Het ruimtebeslag op het molenerf werd hierdoor kleiner.
Omdat de vijzel in een bak geplaatst werd, was het waterverlies in belangrijke mate beteugeld, waarmee het rendement ten opzichte van het scheprad aanzienlijk toenam.

Er zijn in de periode 1850 - 1870 tientallen stoomgemalen uitgerust met een vijzel. De vijzel was op dat moment het belangrijkste opvoerwerktuig.
Na de wereldtentoonstelling in 1861 die in Londen werd gehouden kwam de centrifugaalpomp beschikbaar.

Aandrijf-opvoer.jpg Stoommachine met centrifugaalpomp van Louis Smulders in de Vier Noorderkoggen