Getrapte bemaling

Uit wiki

Ga naar: navigatie, zoeken

Getrapte bemaling kwam in het verleden vaker voor dan heden ten dage. Dat had vooral te maken met het vermogen van de opvoerwerktuigen zoals scheprad en vijzel in poldermolens die de dieper gelegen polders bemaalden. Getrapte bemaling kwam dan ook hoofdzakelijk voor in Noord- en Zuid-Holland en in Utrecht.

Met de introductie van stoombemaling kwam er geleidelijk aan een eind aan de getrapte polderbemaling, omdat een stoomgemaal veel meer vermogen kon leveren en over een grotere hoogte het water op kon voeren.

Poldermolen scheprad tek.jpg Het scheprad heeft relatief een geringe opvoerhoogte

Een voorbeeld van getrapte bemaling waar ook stoomgemalen bij betrokken waren was het droogmalen van de Zuidplas in de driehoek: Gouda, Moordrecht en Nieuwerkerk aan de IJssel. Deze polder ligt zo diep onder NAP dat de poldermolens het water eerst opvoerden naar het stoomgemaal en het stoomgemaal vervolgens het water uitsloeg op de boezem. In deze polder stonden twee benedengemalen: Francois en Van der Breggen en één bovengemaal: IJzerman.

500×374px

Ook de bemaling van de hoge en lage boezem bij Kinderdijk is een vorm van getrapte bemaling. Zowel de hoge als de lage boezem werd door acht poldermolens bemalen, in totaal staan er bij Kinderdijk zestien poldermolens. Het water dat door de poldermolens was opgemalen werd aan het eind door een stoomgemaal uitgeslagen op de rivier. Voor zowel de hoge als de lage boezem stond er een stoomgemaal.
Het stoomgemaal van de Nederwaard werd in 1869 in gebruik genomen en dat van de Overwaard in 1868 en kreeg de naam Wisboom, het gebouw staat er nog steeds.
Inmiddels zijn de stoomgemalen vervangen door een nieuw elektrisch gemaal.

200×135px Aarlanderveen ondermolen no.1 200×134px Aarlanderveen middenmolen no.2 200×134px Aarlanderveen bovenmolen no.3 200×134px Aarlanderveen putmolen no.4

Op dit moment is er nog één functionele getrapte bemaling in bedrijf. Dat is de molenviergang bij Aarlanderveen. De Putmolen maalt het water uit het diepst gelegen deel van de polder aan de Westzijde van Aarlanderveen en de volgende molens malen het water steeds een stukje hoger op totdat de bovenmolen het water op de Oude Rijn uitslaat.
De Oude Rijn is één van de boezemwateren van het hoogheemraadschap van Rijnland.

Bij de Rotte (omgeving van Rotterdam - Zevenhuizen) staat nog een molendriegang, deze driegang is niet meer functioneel. In de directe omgeving staan vier gemalen die het werk van de poldermolens hebben overgenomen.